Gedrukte circulaire/folder met invulformulier. (Linkerzijde)

De afd. Amsterdam verzond reeds voor pl.m. f 80.000.— aan waardebons. Hiermede kan echter lang niet in alle behoeften van onze Stadgenooten worden voorzien, vandaar dan ook dat het Stedelijk Bureau bij deze eerste verdeeling der beschikbare gelden, groote beperking in acht moest nemen. Ik ben geweest in tientallen gezinnen, om de gave die werkend Nederland reeds gaf, rond te deelen. Daar was blijdschap en vreugde in deze gezinnen. Mijn tocht door Amsterdam bracht mij o.a. bij een gezin, waar het op het eerste gezicht leek, of de huisvrouw de armoede buiten de deur had weten te houden, maar uit het eenvoudige, droevige verhaal dat zij mij deed, bleek weldra hoe dit gezin jarenlang met groote zorgen en armoede te kampen had. Hier was de gave van Nederlanders aan Nederlanders een weldaad.

Zoo zou ik U honderden gevallen kunnen noemen, het eene nog droeviger dan het andere. Hoe gaarne zou de „W.H.N.” de duizenden, die nog moeten wachten direct helpen. Toch is dit mogelijk. Hoe? Dit zal ik U hieronder mededeelen. Wij hebben in de afgeloopen jaren belangrijk werk gezien op charitatief gebied. Wij zijn daarover verheugd en wij erkennen dit ten volle. Wij willen echter deze arbeid grooter en sterker zien, opdat het zal zijn een sociaal werk voor het volk door het volk, omvattende een ieder die in nood verkeert.

Wilt Gij offeren ten behoeve van een ieder die in nood is, wilt Gij daarbij ook Uw offer brengen, in zoo ruim mogelijke mate, opdat Gij werkelijk zult offeren in de waarachtigen zin des woords? Hier volgt dan de wijze, waarop U aan Uw eereplicht kunt voldoen:

De „Winterhulp Nederland” vraagt U hierbij, om vrijwillig een half procent van Uw loon voor Uw minder bedeelde landgenooten af te staan, voorloopig gedurende drie maanden.

Verschillende grootere en kleinere bedrijven hebben aan dit verzoek reeds gehoor gegeven, waardoor deze actie reeds een mooi resultaat heeft afgeworpen. Alleen wanneer duizenden en nogmaals duizenden werkers achter ons staan, slechts dan en ook dan alleen zullen wij in staat zijn, om veel leed te lenigen of te verzachten.

(Rechterzijde)

Zonder Uw gewaardeerde hulp is dit niet mogelijk. Gedenkt dus het devies:
ÉÉN VOOR ALLEN — ALLEN VOOR ÉÉN.

Voor Uw gave, waarvoor ik U verzoek van het onderstaande invulformulier gebruik te willen maken, bij voorbaat dank zeggend,

Hoogachtend,
STICHTING „WINTERHULP NEDERLAND”
AFD. AMSTERDAM.
De Stedelijk-Directeur:
H. W. T. TYDEMAN.

De Stichting „Winterhulp Nederland”,
Afdeeling Amsterdam

Ondergeteekende (Naam en Voorletters) ..............................................................................
verklaart hiermede accoord te gaan met een wekelijksche / maandelijksche inhouding van een halfprocent van haar / zijn loon, ten bate van de Stichting „WINTERHULP NEDERLAND”, Afdeeling Amsterdam, voorloopig voor 3 maanden. * Doel: Het werven van financiële middelen voor de Winterhulp Nederland (WHN) via een structurele looninhouding van 0,5%.
* Retoriek: De tekst maakt gebruik van een sterk moreel appèl. Er wordt gesproken over "eereplicht", "offer" en "gave van Nederlanders aan Nederlanders". De auteur (Tydeman) gebruikt een persoonlijke anekdote over een arm Amsterdams gezin om empathie op te wekken.
* Slogan: De tekst gebruikt het bekende devies "ÉÉN VOOR ALLEN — ALLEN VOOR ÉÉN" om een gevoel van nationale solidariteit te creëren.
* Vrijwilligheid: Hoewel de tekst spreekt over "vrijwillig" afstaan van loon, was de druk vanuit de bezettingsmacht en de aan de WHN gelieerde organisaties vaak groot, waardoor de vrijwilligheid in de praktijk beperkt kon zijn.
* Administratieve opzet: Het document is ontworpen als een invulformulier dat direct door de werknemer ondertekend kan worden voor de loonadministratie, wat wijst op een georganiseerde aanpak via het bedrijfsleven. * Historische achtergrond: Winterhulp Nederland was een nationaalsocialistische hulporganisatie, opgericht in oktober 1940 door de Duitse bezetter. Het had als doel alle particuliere en kerkelijke liefdadigheidsinstellingen te vervangen en de sociale zorg te monopoliseren.
* Politieke lading: Hoewel de WHN zich presenteerde als een neutrale charitatieve instelling ("door het volk, voor het volk"), was de organisatie nauw verweven met de NSB en de Duitse bezettingspolitiek. Veel Nederlanders wantrouwden de organisatie omdat men vreesde dat de gelden naar de Duitse oorlogsmachine of NSB-propaganda zouden gaan.
* Ontvangst: Vanwege het politieke karakter van de WHN werd er vaak opgeroepen tot boycots. Collectanten aan de deur werden dikwijls genegeerd of afgepoeierd met creatieve smoesjes. Om dit te omzeilen, zocht de WHN vaak directe samenwerking met werkgevers voor looninhoudingen, zoals in dit document te zien is.
* De ondertekenaar: H.W.T. Tydeman was de stedelijk directeur van de WHN in Amsterdam. In dergelijke functies werden vaak personen aangesteld die bereid waren samen te werken met de nieuwe orde. H.W.T. Tydeman T. Tydeman NSB Winterhulp