Strooibiljet / Propagandaflyer. Circa oktober 1941 (gebaseerd op de drukcode '10-41' en de startdatum van de actie op 1 november). Stichting „Winterhulp Nederland”, Stedelijk Bureau Amsterdam. STICHTING „WINTERHULP NEDERLAND”
STEDELIJK BUREAU AMSTERDAM - ROKIN 109-111
TELEFOON : 40366 - 33708 - 32743 — GEMEENTEGIRO W 7777 — POSTGIRO 398400
BANKIERS : ROTTERDAMSCHE BANKVEREENIGING N.V., AMSTERDAM

OPROEP AAN WERKEND NEDERLAND!

WERKERS VAN NEDERLAND,

Nu wij ons, met goedkeuring en welwillende medewerking van den Burgemeester en de Wethouders, wederom tot U wenden, willen wij in de eerste plaats allen, die den vorigen winter gehoor gaven aan onzen oproep tot werkend Nederland, daarvoor hartelijk dank zeggen. Vele landgenooten konden wij dank zij Uw medewerking helpen, met veel vreugde zijn in hun gezinnen Uw bijdragen ontvangen. Dagelijks komen wij in gezinnen waar de diepste armoede heerscht, waar Ouders en kinderen over onvoldoende kleeding en dekking beschikken en waar niets anders is dan kommer en ontbering.

Werkers van Nederland, denkt U zich eens in wat het zeggen wil, niets meer te hebben, te moeten leven zonder vooruitzichten, het gezin dikwijls HET HOOGST NOODIGE TE MOETEN ONTZEGGEN OMDAT ER GEEN GELD IS. Deze zijn het, wien door Uw steun een straaltje zonneschijn in hun vaak zoo droevig bestaan wordt gebracht. Het doel van de Winterhulp Nederland is daarin gelegen, dezen landgenooten eenige vreugde in hun kommervol bestaan te brengen en hen daardoor te doen voelen, dat zij door hun werkende medelandgenooten niet vergeten worden.

Onze arbeid, waarvan uitsluitend behoeftige Nederlanders profiteeren, wordt door Uw medewerking mogelijk gemaakt. Waar er nog zoo vele zijn, die meenen afzijdig te moeten blijven of een afweerend gebaar maken, willen wij dit zeggen :

Laat U niet leiden door vooroordeelen, doch ziet om U heen, oordeelt naar de resultaten van onzen arbeid, waarvan in den afgeloopen winter hier in Amsterdam duizenden gezinnen hebben geprofiteerd, waaronder een bedrag is verdeeld van ruim f 800.000.—.

Hoe gaarne zouden wij ook in dit seizoen de vele duizenden helpen die steun behoeven. Daartoe is veel, zeer veel noodig, doch indien ieder bijdraagt, kunnen allen geholpen worden.

Wij wenden ons daarom tot iedere NEDERLANDSCHE MAN en VROUW, die beseft dat het er niet om gaat den misdeelde te STEUNEN, doch hem te doen gevoelen, dat ook HIJ tot de VADERLANDSCHE familie behoort, en als zoodanig RECHT kan doen gelden op de HULP van zijn landgenooten, die in betere SOCIALE omstandigheden verkeeren dan hijzelf.

De Winterhulp Nederland vraagt U hierbij, voor Uw minder bedeelde landgenooten 1/2 % van Uw loon/salaris te willen afstaan gedurende de zes wintermaanden, aanvangende 1 November.

Stadsdrukkerij Amsterdam
* 20463-10-41-25.000
Z. O. Z. * Doel: Het document is een directe oproep aan de werkende bevolking van Amsterdam om een vast percentage (0,5%) van hun salaris af te staan aan de stichting Winterhulp Nederland gedurende de wintermaanden.
* Retoriek: De tekst gebruikt emotionele chantage en een beroep op nationale eenheid ("Vaderlandsche familie") om donaties te werven. Er wordt sterk ingespeeld op medelijden met arme gezinnen en kinderen.
* Defensieve toon: Opvallend is de passage waarin gesproken wordt over "vooroordeelen" en mensen die "afzijdig" blijven. Dit wijst erop dat de organisatie kampte met grote weerstand en wantrouwen onder de Nederlandse bevolking.
* Autoriteit: Door de namen van de burgemeester en wethouders te noemen, probeert de stichting een schijn van officiële legitimiteit en continuïteit te wekken, ondanks de bezetting.
* Specificiteit: De vermelding van f 800.000,- aan verdeelde steun in Amsterdam dient als bewijslast voor de effectiviteit van de organisatie. De Winterhulp Nederland (WHN) werd in oktober 1940 door de Duitse bezetters opgericht, naar model van het Duitse Winterhilfswerk. Het officiële doel was maatschappelijke hulpverlening, maar in de praktijk was het een nationaalsocialistisch propagandamiddel.

De bezetter verbood andere, particuliere en kerkelijke liefdadigheidsinstellingen of dwong hen op te gaan in de WHN. Het doel was om de zorg voor de armen te monopoliseren en zo het "sociale gezicht" van de Nieuwe Orde te tonen.

De Nederlandse bevolking vertrouwde Winterhulp echter niet. De organisatie werd gezien als een verlengstuk van de NSB en de bezetter. Men was bang dat het geld naar de Duitse oorlogsmachine zou gaan of uitsluitend naar NSB-sympathisanten. Dit leidde tot wijdverbreide boycots en de spotnaam "Winterhulp: Geen cent voor de hulp, alles voor de Winter". De oproep in dit document om "vooroordeelen" opzij te zetten, is een directe reactie op dit massale maatschappelijke verzet. Hoewel de bijdrage hier als vrijwillig wordt gepresenteerd, werd er via werkgevers vaak grote druk uitgeoefend om de 0,5% looninhouding te accepteren. NSB Winterhulp