Machtigingsformulier/intekenlijst voor looninhouding.
Origineel
Machtigingsformulier/intekenlijst voor looninhouding. Genoemde ingangsdatum is 1 november 1941. Zonder Uw aller hulp is dit niet mogelijk.
Gedenkt dus het Oud-Hollandsche gezegde:
„VELE KLEINTJES MAKEN EEN GROOTE”.
Gaarne zijn wij bereid U elke gewenschte inlichtingen over het werk der Winterhulp te verstrekken.
Stichting Winterhulp Nederland
Bureau Amsterdam, Rokin 109
Telef. 40366, toestel Elf
Gemeentegiro W 7777
Postgiro 398400
K. A. Waterland
................................................................................................................................................................
De Stichting „Winterhulp Nederland”,
Afdeeling Amsterdam
Ondergeteekende (Naam en Voorletters) .............................................................................................
werkzaam bij .......................................................................................................................................
verklaart hiermede accoord te gaan met een wekelijksche/maandelijksche inhouding van een half procent
van haar/zijn loon, ten bate van de Stichting „WINTERHULP NEDERLAND”, Afdeeling Amsterdam, voor
6 maanden, ingaande 1 November 1941.
Handteekening
.............................................................................................
Datum
............................................................................................. Dit document is een formulier waarmee een werknemer toestemming geeft voor een automatische looninhouding van 0,5% ten gunste van de Stichting Winterhulp Nederland.
Enkele opvallende zaken:
* Retoriek: Er wordt gebruikgemaakt van een bekend spreekwoord ("Vele kleintjes maken een groote") om de drempel voor donaties te verlagen. Het suggereert dat elke kleine bijdrage essentieel is.
* Administratieve efficiëntie: Het formulier is voorbereid voor massale verwerking via de werkgever, wat duidt op een georganiseerde poging om op grote schaal fondsen te werven onder de werkende bevolking.
* Tijdsduur: De inhouding wordt gevraagd voor een specifieke periode van zes maanden, beginnend in de wintermaanden (november 1941). De Stichting Winterhulp Nederland (WHN) werd in oktober 1940 door de Duitse bezetter opgericht, naar model van het Duitse Winterhilfswerk. Hoewel de organisatie gepresenteerd werd als een neutrale instelling voor sociale hulpverlening, was het in werkelijkheid een nationaalsocialistisch instrument.
De Winterhulp moest alle bestaande particuliere en kerkelijke liefdadigheidsinstellingen vervangen, zodat de nazi's volledige controle kregen over de armenzorg. De Nederlandse bevolking stond echter zeer wantrouwig tegenover de organisatie. Men vreesde dat het geld direct naar de NSB of de Duitse oorlogskas ging. Dit leidde tot de bekende uitspraak: "Geen knaak voor de Winterhulp".
De inhouding van een percentage van het loon, zoals in dit document gevraagd, was formeel vrijwillig, maar in de praktijk werd er vaak zware druk uitgeoefend op werknemers door hun (soms gedwongen collaborerende) werkgevers om het formulier te ondertekenen. Weigering kon worden uitgelegd als een anti-Duitse houding. A. Waterland NSB Winterhulp