Doorslag of officieel afschrift van een getypte brief. 18 maart 1941. De Directeur (van een nader te bepalen gemeentelijke dienst, mogelijk Publieke Werken of Stadsreiniging gezien de term "werklieden"). extra

D/HG.

den Heer Administrateur van de afdee-
ling Bevolkingsregister en Verkiezingen,
Singel 451,
Amsterdam-Centrum.

Wijk 5.
8A/42/2 M. 18 Maart 1941.
Persoonsbewijzen.

Naar aanleiding van Uw brief van 6 Maart jl. No.107/3
heb ik de eer U te berichten, dat ik gaarne gebruik zal maken van
den uitzonderingsmaatregel, bedoeld in Uw bovengenoemden brief.

Bij mijn dienst zijn momenteel 75 ambtenaren en werklieden
werkzaam; omtrent de onderhavige aangelegenheid kan nader overleg
worden gepleegd met den heer H.A.van Duinhoven op het Hoofdkan-
toor van mijn dienst.

De Directeur, Deze brief is een formeel antwoord betreffende de invoering van het Persoonsbewijs (PB). De afzender, een directeur van een Amsterdamse gemeentedienst, reageert op een schrijven van de Administrateur van het Bevolkingsregister.

De kern van de brief is dat de directeur gebruik wenst te maken van een "uitzonderingsmaatregel". Hoewel de exacte aard van deze maatregel niet in de brief staat, wijst de context op een collectieve regeling voor het uitreiken of aanvragen van persoonsbewijzen voor het personeel van de betreffende dienst (75 personen). Voor de praktische afhandeling wordt verwezen naar een contactpersoon, de heer H.A. van Duinhoven.

De zakelijke, ambtelijke toon en de precieze aantallen zijn typerend voor de administratieve voorbereidingen die voorafgingen aan grote operaties tijdens de bezetting. De brief dateert van maart 1941, een cruciale periode in de geschiedenis van de Nederlandse bezetting. Kort daarna, in april 1941, werd het Persoonsbewijs officieel verplicht gesteld door de Duitse bezetter. Dit was een zeer geavanceerd en moeilijk te vervalsen identificatiemiddel, ontworpen door de Nederlandse ambtenaar J.L. Lentz.

Het Bevolkingsregister aan de Singel 451 was het hart van de Amsterdamse bevolkingsadministratie. Deze administratie was voor de bezetter essentieel voor de controle op de bevolking, de tewerkstelling en later de deportatie van Joodse burgers. Dit specifieke adres zou later, in maart 1943, het doelwit worden van een beroemde aanslag door de verzetsgroep rond Gerrit van der Veen en Willem Arondeus, met als doel de administratie te vernietigen en zo het identificatieproces van de bezetter te saboteren. H.A. van Duinhoven J.L. Lentz Publieke Werken