Getypte ambtelijke circulaire/instructie. Vermeldt de huidige status per 1 januari 1942. 2

5o. De dagen en uren waarover geen salaris of loon is uitbe-
taald aan personeel, dat aan de staking heeft deelgenomen, dat
in arrest gesteld is geweest en dat na de invrijheidstelling
zijn werk niet direct heeft mogen hervatten, mogen op de stam-
kaarten vanzelfsprekend niet als arbeidsdagen en uren waarop
gewerkt is, aangeteekend worden.
6o. Ten aanzien van de verplichte arbeidsdagen, welke voor het
eerst over 1940 in "rood" op de stamkaarten zijn vermeld, moge ik
nog eens de aandacht vestigen op hetgeen daarover geschreven
staat in de circulaires van 22 November 1940, No. 1771 Arb.,
onder B.1o. a en b en van 16 Januari 1941, No. 67a Arb.
Overigens deel ik U mede, dat de dagen waarop gestaakt is
wel als verplichte arbeidsdagen beschouwd moeten worden, doch
dat de dagen waarop een persoon in arrest gesteld is geweest of
waarop, na de invrijheidstelling, niet gewerkt mocht worden,
niet als verplichte arbeidsdagen mogen worden beschouwd.
7o. Mede ten behoeve van de ziekteverzuimstatistiek dienen
voortaan in de gevallen, dat een ambtenaar of werkman in den
loop van een jaar overgeplaatst of gedetacheerd is naar een an-
deren diensttak, aan de achterzijde der kaarten 2 regels ge-
bruikt te worden. De bovenste regel voor de getallen betrekking
hebbende op den ouden diensttak en de onderste regel voor die
van den nieuwen diensttak.
Het aantal verplichte arbeidsdagen behoort in dergelijke
gevallen dus ook afzonderlijk per diensttak berekend en op de
stamkaarten genoteerd te worden. Een en ander geldt ook voor de
werklieden der Arbeidersreserve, die bij een diensttak vast
worden aangesteld of die in de Reserve worden teruggeplaatst.
8o. In verband met de vermelding van het groepscijfer, genoemd
onder B. 2o. in de circulaire van 22 November 1940, No. 1771
Arb., aanduidende tot welke groep de ambtenaar of werkman be-
hoort, n.l.:
1. Ambtenaren, die als regel in de bureaux werkzaam zijn;
2. Ambtenaren en werklieden, die als regel dagdienst hebben,
3. Ambtenaren en werklieden, die als regel afwisselenden dag-,
nacht- en Zondagsdienst verrichten,
is gebleken, dat in vele gevallen een onjuist cijfer op de kaar-
ten is geplaatst.
Ter verduidelijking geef ik hieronder een nadere omschrij-
ving van de categorieën, welke onder de groepscijfers 1, 2 of
3 vallen.
Groep 1 betreft alleen de z.g. bureau-ambtenaren, dus het ad-
ministratief personeel in alle rangen; alsmede het
technisch personeel, dat uitsluitend op de bureaux
werkt (teekenaars e.d.);
Groep 2 betreft de ambtenaren en werklieden (met uitzondering
van die onder groep 3), die zoowel in een gebouw of
werkplaats e.d. als daarbuiten werkzaam zijn, doch die
niet als het administratief personeel in de bureaux
werkzaam zijn;
Groep 3 betreft alleen die ambtenaren en werklieden, die als re-
gel afwisselenden dag-, nacht- en Zondagsdienst of af-
wisselend dag- en nachtdienst verrichten.
Deze groepsnummers dienen op de stamkaarten genoteerd te
worden naar den toestand 1 Januari (thans dus 1 Januari 1942). * Taal en spelling: Het document is opgesteld in het Nederlands met de toen geldende spelling (bijv. "aangeteekend", "bureaux", "teekenaars").
* Inhoudelijke kern: De tekst geeft strikte instructies over hoe om te gaan met 'stakers' en 'gearresteerden' in de loonadministratie. Opvallend is het onderscheid in punt 60: dagen van staking gelden wel als "verplichte arbeidsdagen", maar dagen in arrest of uitsluiting na arrest niet. Dit heeft directe gevolgen voor de pensioenopbouw of status van de werknemer.
* Classificatie: Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen drie groepen personeel (administratief, technisch/werkplaats, en continudienst) om de statistieken zuiver te houden.
* Visuele kenmerken: Het grote rode kruis over de tekst suggereert dat deze instructie op een later moment is vervallen, is vervangen door een nieuwe regeling, of dat de betreffende pagina ongeldig is verklaard. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (januari 1942). Het weerspiegelt de bureaucratische afhandeling van maatschappelijke onrust en verzet; de verwijzingen naar personeel dat gestaakt heeft of in arrest is gesteld, duiden op de politieke spanningen in die tijd (denk aan de nasleep van de Februaristaking van 1941). De "Arbeidersreserve" was een organisatie die in 1940 werd opgericht om werklozen in te zetten, wat later nauw verweven raakte met de arbeidsinzet. De nauwgezette administratie op "stamkaarten" was essentieel voor de controle die de bezetter en de meewerkende Nederlandse overheid wilden uitoefenen op de beroepsbevolking.