Ambtsbrief / Geleidebrief bij een maandelijks financieel overzicht. 21 februari 1941. De Directeur van de Dienst Marktwezen. [Links boven:]
M/HG.

10/4/1 M.
n 3

[Midden boven, handgeschreven:]
Verzonden 21/2

[Rechts boven, handgeschreven:]
m. Müller

[Rechts midden:]
21 Februari 1941.

[Links midden:]
Maandelijksch overzicht
over December 1940 van ont-
vangsten en uitgaven dienst
Marktwezen.

[Rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Inhoud:]
Gevolg gevende aan de opdracht vervat in de circu-
laire van Uw Ambtgenoot voor de Financiën d.d. 20 Juli 1939
(No.909/203 Fin.1939) heb ik de eer U in bijlage dezes een
overzicht over de maand December 1940 te doen toekomen.

De ramingen op de verschillende nummers van de be-
grooting van uitgaven van den dienst van het Marktwezen voor
het dienstjaar 1940 zullen, naar ik verwacht, voldoende zijn.

Ten aanzien van volgno. 87 (markt-, standplaats- en
ventgelden) van de begrooting van ontvangsten van dezen
dienst in genoemd dienstjaar heb ik de eer U te berichten,
dat op dit volgnummer rond ƒ 16.000,- minder werd ontvangen
dan op de oorspronkelijke begrooting werd geraamd. Deze lage-
re opbrengst houdt verband met de buitengewone tijdsomstan-
digheden.

[Rechts onder:]
De Directeur, * Taal en spelling: Het document is opgesteld in het Nederlands met de toen gangbare spelling (bijv. "Maandelijksch", "begrooting", "den dienst").
* Inhoud: De directeur rapporteert over de financiële status van december 1940. Terwijl de uitgaven binnen de begroting blijven, is er een aanzienlijk tekort aan inkomsten uit markt- en standplaatsgelden (circa 16.000 gulden lager dan begroot).
* Eufemisme: De reden voor de tegenvallende inkomsten wordt toegeschreven aan de "buitengewone tijdsomstandigheden". Dit is een typisch ambtelijk eufemisme uit die periode voor de gevolgen van de Duitse bezetting.
* Administratieve context: De brief verwijst naar een circulaire uit juli 1939, wat aantoont dat de rapportagestructuur van voor de oorlog (onder het Nederlandse bestuur) in februari 1941 nog steeds gehanteerd werd. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940 – mei 1945). De datum, 21 februari 1941, is historisch saillant: het is slechts vier dagen voor het uitbreken van de Februaristaking.

De daling in inkomsten uit marktgelden ("markt-, standplaats- en ventgelden") is een direct gevolg van de oorlogssituatie. Oorzaken hiervoor waren onder meer de toenemende schaarste aan goederen, distributiemaatregelen en beperkingen van de bewegingsvrijheid. Bovendien werden vanaf eind 1940 Joodse marktkooplieden steeds vaker geweerd of beperkt in hun werkzaamheden, wat een grote impact had op de Amsterdamse markten. De brief illustreert hoe de reguliere stedelijke bureaucratie probeerde te functioneren terwijl de economische en sociale realiteit door de bezetting drastisch veranderde. Marktwezen