Getypte ambtelijke brief/memorandum. 22 februari 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Markthallen/Bedrijven). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. M/HG. extra

10/5/1 M.
n 2 22 Februari 1941.

Verkorte balansen per ultimo
December 1940 bedrijf Centrale
Markt en bedrijf Vischmarkt. den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

           Gevolg gevende aan de opdracht vervat in de circulaire van Uw Ambtgenoot voor de Financiën d.d. 20 Juli 1939 (No. 910/203 Fin. 1939) heb ik de eer U in bijlage dezes verkorte balansen per ultimo December 1940 van de bedrijven Centrale Markt en Vischmarkt te doen toekomen.

           Ten aanzien van de eindresultaten meen ik als mijn verwachting te mogen uitspreken, dat het nadeelige saldo van de Centrale Markt voor 1940 rond ƒ 225.000,- zal bedragen.

           Op de begrooting 1940 werd een exploitatie-tekort van ƒ 244.000,- geraamd. Het verschil ten bedrage van ƒ 19.000,- wordt voor een deel verklaard door een extra bate groot ƒ 9.962,74 die het bedrijf van de Centrale Markt in 1940 heeft ontvangen uit hoofde van restitutie van te veel betaalde grondbelasting over 1939. Bovendien zullen eenige uitgaven beneden de raming blijven.

           Het voor 1940 geraamde verliessaldo van het bedrijf van de Vischmarkt groot ƒ 8.030,- zal naar verwachting, als gevolg van den oorlogstoestand met rond ƒ 1.000,- worden overschreden en dus ongeveer ƒ 9.000,- bedragen.

                                          De Directeur, Deze brief dient als formele rapportage over de financiële status van de gemeentelijke markten aan het einde van het boekjaar 1940. De directeur rapporteert aan de wethouder dat de tekorten bij de Centrale Markt lager uitvallen dan begroot (ƒ 225.000 in plaats van ƒ 244.000). Dit positieve verschil wordt deels verklaard door een incidentele meevaller (restitutie van grondbelasting) en deels door lagere uitgaven.

In contrast hiermee staat de Vischmarkt, waar het verlies juist groter is dan verwacht. De directeur noemt hier expliciet de "oorlogstoestand" als oorzaak voor de overschrijding van het verliessaldo. Het document is opgesteld in de toenmalige formele ambtelijke stijl, met gebruik van de 'oude' spelling (bijv. "nadeelige", "begrooting", "eenige"). Het document is gedateerd op 22 februari 1941, ruim negen maanden na de Duitse inval in Nederland. Het land bevindt zich midden in de bezettingstijd. De referentie naar de "oorlogstoestand" in relatie tot de Vischmarkt is veelzeggend; de visserij op de Noordzee was door de oorlogsvoering nagenoeg stilgevallen of sterk aan banden gelegd, wat direct invloed had op de aanvoer en de inkomsten van de markt.

De geadresseerde, de "Wethouder voor de Levensmiddelen", was in deze periode een cruciale functie vanwege de toenemende schaarste en de invoering van het distributiestelsel. Hoewel de plaatsnaam niet expliciet wordt genoemd, duiden de termen "Centrale Markt" en "Vischmarkt" in combinatie met de archiefstructuur zeer waarschijnlijk op de gemeente Amsterdam. De brief laat zien hoe het civiele bestuur onder de bezetting trachtte de normale administratieve en financiële processen voort te zetten, terwijl de effecten van de oorlog steeds zichtbaarder werden in de cijfers.