Ambtsbericht of rapportage van een sociale dienst (waarschijnlijk het Bureau voor Handelszaken van de gemeente Amsterdam).
Origineel
Ambtsbericht of rapportage van een sociale dienst (waarschijnlijk het Bureau voor Handelszaken van de gemeente Amsterdam). Circa begin 1941 (gebaseerd op interne dateringen van september en december 1940 en een handgeschreven datum 11/8). [Bovenzijde pagina is afgesneden, tekst begint midden in een zin]
zoover uit de op hem betrekking hebbende rapporten blijkt, niet gehandeld, doch was hij chauffeur in loondienst, later snorder en was hij van 1936 af dezerzijds gesteund of in de Werkverruiming geplaatst. Zijn vergunning kan m.i. worden ingetrokken.
D.A. Overmars, Jacob van Lennepkade 378 II, (178432).
Belanghebbende, eerder in loondienst, was daarna koopman in ongeregelde goederen. Hij heeft de laatste jaren door zijn slechten gezondheidstoestand nogal eens hulp van mijn Dienst noodig gehad. Betrokkene ontvangt invaliditeitsrente en wordt momenteel door mijn Bureau gesteund. Als koopman is niet veel van hem te verwachten; zijn marktvergunning kan dan ook m.i. worden ingetrokken.
[Handgeschreven in de kantlijn:] Afgevoerd [onleesbare paraaf]
G.C. Borgman, Wagenaarstraat 20 III, (132196),
is koopman in gerookte visch en door verminderden aanvoer enz. niet in staat zijn brood te verdienen, zoodat hem ondersteuning is toegekend. Ook heeft hij wel in groente en fruit gedaan, maar had daarin geen voldoende succes, aangezien hij niet genoeg met dezen handel bekend is. Als de aanvoer in gerookte visch weder normaal is, zal de man zijn plaats weder gaan innemen, te meer, omdat hij bijziende is en daardoor niet in staat in loondienst te treden. Het is m.i. gewenscht hem in het bezit zijner vergunning te laten.
[Handgeschreven in de kantlijn:] Genoteerd
W.C. Roosloot, Groote Wittenburgerstraat 71 I, (93134),
was oorspronkelijk schippersknecht, kreeg in 1927 een ongeval en geniet sindsdien f. 7,56 per week uitkeering ingevolge de Ongevallenwet. Niet bekwaam meer om zijn eigen beroep uit te oefenen, is hij in den handel gegaan en wist zich daarin jaren een bestaan te verschaffen. De laatste jaren is hem in de wintermaanden steun verleend, terwijl hem nu en dan ook handelsgeld is verstrekt. In September 1940 is hij wederom in steun gekomen, omdat zijn handel in 2e-handsch artikelen niet voldoende meer opleverde; ook in kramerijen, in welke artikelen hij ook nogal eens deed, weet hij niets te verdienen. Het komt mij niet gewenscht voor zijn vergunning in te trekken.
[Handgeschreven in de kantlijn:] Genoteerd
L. Buytekant, Nieuwe Grachtje 7 II (143914),
66 jaar oud, was koopman in ongeregelde goederen, en geniet sinds December 1940 steun. Hij is lijdende aan suikerziekte en maakt den indruk geheel op te zijn. Tegen intrekking zijner vergunning is m.i. geen bezwaar te maken.
[Handgeschreven in de kantlijn:] 11/8 is afgevoerd
J.W. Dijkstal, Van Limburg Stirumplein 26 II, (20497)
handelde reeds jaren in groente en aardappelen op de Lindengracht en wist zich in de regel zonder hulp van mijn Dienst te redden. In December 1940 is hij wegens ziekte in steun opgenomen met een attest, dat
[Tekst breekt af onderaan de pagina]
--- * Administratieve beoordeling: Het document toont een proces waarbij de gemeente beoordeelt of mensen die afhankelijk zijn van "steun" (bijstand) hun handelsvergunning mogen behouden. De ambtenaar maakt een afweging tussen de kans op economische zelfstandigheid en de fysieke gesteldheid van de betrokkene.
* Medische criteria: Gezondheid speelt een cruciale rol. Blindheid (bijziendheid), invaliditeit door ongevallen en suikerziekte worden aangehaald als redenen waarom men niet in loondienst kan werken, wat soms een argument is om de vergunning juist wel te behouden (als laatste middel van bestaan).
* Terminologie: Termen als "ongeregelde goederen", "snorder" (illegale taxichauffeur) en "kramerijen" geven een inkijkje in de informele en marginale economie van Amsterdam in die tijd.
* Handgeschreven kanttekeningen: De termen "Afgevoerd" en "Genoteerd" duiden op de administratieve afhandeling. "Afgevoerd" betekent in deze context waarschijnlijk dat de persoon uit het systeem van de betreffende vergunninghouders of steuntrekkers is verwijderd, soms na het overlijden of volledige arbeidsongeschiktheid (zoals gesuggereerd bij Buytekant). Dit document stamt uit de eerste fase van de Duitse bezetting van Nederland. De Amsterdamse sociale diensten en het Bureau voor Handelszaken stonden onder grote druk om het aantal steuntrekkers te beperken en de economie te reguleren volgens de nieuwe orde.
Een specifiek historisch detail is de naam L. Buytekant. "Buytekant" is een bekende Sefardisch-Joodse familienaam in Amsterdam. Gezien de datum (eind 1940/begin 1941) bevindt dit document zich op de drempel van de verscherpte anti-Joodse maatregelen, waarbij Joodse handelaren systematisch uit de markthandel werden verdreven. Hoewel de reden voor de voorgestelde intrekking van de vergunning hier medisch lijkt ("geheel op te zijn"), vond dit plaats in een klimaat waarin de administratieve greep op de Joodse bevolking in Amsterdam snel werd aangehaald. D.A. Overmars G.C. Borgman J.W. Dijkstal L. Buytekant W.C. Roosloot Gemeente Amsterdam