Officieel besluit/uittreksel uit de Staatscourant met handgeschreven archiefnotities. (Handgeschreven linksboven:)
Doorberekening Omzetbelasting
Afd. 4 - 1941 - volgnr. 290

(Handgeschreven rechtsboven:)
h Müller
X

Volgn. 290
Afdeeling 4

DOORBEREKENING VAN OMZET- EN INVOERBELASTING.
(Staatscourant van 30 April 1941, No. 83).

De Secretarissen-Generaal van de Departementen van Handel, Nijverheid en Scheepvaart, van Landbouw en Visscherij, van Waterstaat en van Financiën;
Gelet op art. 2 van het Besluit No. 218/1940 in zake de benoeming van een Gemachtigde voor de Prijzen en in overeenstemming met de §§ 2 en 3 van de Verordening No. 3/1940 van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied;
Hebben goedgevonden te bepalen:

ART. 1
1. Hij, die ingevolge het Besluit op de Omzetbelasting 1940 omzetbelasting verschuldigd is, mag de prijzen voor goederen en diensten verhoogen met het bedrag aan omzetbelasting, dat hij in verband met de levering dier goederen en het verrichten van die diensten moet voldoen.
2. Voor zoover de omzetbelasting, verschuldigd ingevolge de Omzetbelastingwet 1933 (Staatsblad No. 546), niet afzonderlijk boven de in lid 1 bedoelde prijzen in rekening werd gebracht, moeten deze prijzen worden verlaagd met het bedrag, dat ingevolge het Besluit op de Omzetbelasting 1940 minder aan omzetbelasting is verschuldigd dan op grond van de Omzetbelastingwet 1933 (Staatsblad No. 546) verschuldigd was.
3. De prijzen voor goederen, waarvoor omzetbelasting ingevolge de Omzetbelastingwet 1933 (Staatsblad No. 546) was verschuldigd en welke handelaren op 1 Januari 1941 in voorraad hadden, mogen niet worden verhoogd.

ART. 2
Het bepaalde in art. 1 is niet van toepassing op de prijzen voor aardappelen, brood, melk en peulvruchten.

ART. 3
1. Afnemers en zij, voor wier rekening de in art. 1 bedoelde diensten zijn verricht, mogen hun prijzen verhoogen met het bedrag, waarmede hun inkoopprijzen of de hun voor deze diensten berekende prijzen ingevolge het in deze beschikking bepaalde zijn gestegen.
2. Zij moeten hun prijzen verlagen met het bedrag, waarmede hun inkoopprijzen ingevolge het bepaalde in deze beschikking zijn gedaald.

(Handgeschreven notitie in de rechterkantlijn bij Art. 1 en 2:)
m.i. mogen we hun O.B. voor visch doorberekenen
[Paraaf] Het document is een administratieve richtlijn die bepaalt hoe de wijziging in de omzetbelasting (overgang van de wet uit 1933 naar het besluit van 1940) verrekend mag worden in de consumentenprijzen.
* Kernbepaling: Ondernemers mogen de nieuwe belasting doorberekenen in hun prijzen (Art. 1, lid 1), maar moeten prijzen verlagen als de nieuwe belastingdruk lager uitvalt dan de oude (Art. 1, lid 2).
* Uitzonderingen: Artikel 2 noemt vitale levensmiddelen (aardappelen, brood, melk, peulvruchten) waarvoor deze prijsverhoging expliciet verboden is om de kosten van levensonderhoud voor de bevolking te beheersen.
* Marginale notitie: De handgeschreven opmerking is cruciaal; de ambtenaar stelt vast dat "visch" (vis) niet in de lijst van uitzonderingen in Art. 2 staat, en dat de omzetbelasting (O.B.) voor vis dus wél doorberekend mag worden aan de klant. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Na het vertrek van de Nederlandse regering naar Londen bleven de Secretarissen-Generaal van de departementen in functie om het land te besturen onder toezicht van Rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart (verwezen in de tekst als "Verordening No. 3/1940").

De overgang van de Omzetbelastingwet 1933 naar het Besluit 1940 markeerde een verschuiving naar een cumulatief cascadestelsel (het Duitse model), waarbij belasting werd geheven bij elke schakel in de productieketen. Dit had grote gevolgen voor de prijsvorming. De overheid probeerde via dergelijke besluiten enerzijds de schatkist te vullen en anderzijds inflatie op primaire levensbehoeften te beteugelen. De handgeschreven notitie illustreert de dagelijkse ambtelijke uitvoering van deze complexe oorlogs-economische regels.