Archief 745
Inventaris 745-378
Pagina 98
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Afschrift van een officiële brief/circulaire.

Van: Parket van de Procureur-Generaal bij het Gerechtshof te Amsterdam (getekend door J. Feitsma). Aan: Diverse instanties (Hoofden van Justitie, Burgemeesters, Politie, Marechaussee, etc.).

Origineel

Afschrift van een officiële brief/circulaire. Parket van de Procureur-Generaal bij het Gerechtshof te Amsterdam (getekend door J. Feitsma). Diverse instanties (Hoofden van Justitie, Burgemeesters, Politie, Marechaussee, etc.). A f s c h r i f t .

No.37/43/3 M.1942.16/B.
No.1225 g A.Z.1941 Amsterdam, 8 Juli 1942.
No.822. K.M. 1941.
Parket van den Procureur-Generaal
bij het Gerechtshof.
No.P.68 ' 41 Betr: Bewaring inbeslaggenomen goederen.

S P O E D .

Ten vervolge op mijn aanschrijving d.d. 6 Mei 1942 No.P. 68'41, betreffende inbeslaggenomen goederen heb ik de eer U.E.A./U.H.E.G./ U.E.G. te berichten, dat mij uit ingekomen berichten is gebleken, dat nog niet in alle gevallen wordt voldaan aan de door mij opgegeven opdracht om inbeslaggenomen goederen in de aangewezen pakhuizen te deponeeren. Ik acht dit in hooge mate bedenkelijk, omdat daardoor het gevaar bestaat, dat de goederen wegraken, gestolen worden of door bederf onbruikbaar worden.
De aangewezen pakhuizen staan onder speciale politie-bewaking, terwijl daar tevens op vakkundige wijze wordt zorg gedragen, dat de goederen niet bederven.
In verband met het bovenstaande verzoek ik U zorg te dragen dat Uw door Uw onderhebbend personeel de inbeslaggenomen goederen steeds in de aangewezen opslagplaatsen worden gedeponeerd, ook goederen welke voor de dezerzijdsche aanschrijvingen d.d. 19 Augustus 1941 No.3472 en d.d. 6 Mei 1942 No.P.68 '41 bij Uw bureau zijn opgeslagen, dienen naar de aangewezen opslagplaatsen te worden overgebracht,
Wanneer mij mocht blijken, dat er opsporingsambtenaren zijn, die niet de hand aan bovengenoemde aanschrijvingen houden met als gevolg dat inbeslaggenomen goederen in het ongereede geraken, dan zal ik niet aarzelen om te bevorderen, dat tegen die ambtenaren een strafvervolging ex artikel 361 Strafrecht wordt ingesteld.
Wat het vervoer van inbeslaggenomen goederen betreft verdient het aanbeveling, dat met de opslaghouders van te voren overleg wordt gepleegd over de wijze waarop dit vervoer kan geschieden.
De Procureur-Generaal.
Fd. Gew. Dir. van Politie (get.) J.Feitsma.

Aan de Heeren Hoofden van Justitie te Amsterdam, Haarlem en Alkmaar.
De Heeren Burgemeesters, Hoofdcommissarissen en Commissarissen van Politie in de provincie Noord-Holland.
Den Heer Commandant van het Marechaussegewest Amsterdam (Alleen voor zoover het de afdeeling Amsterdam en Alkmaar betreft.)
Den Heer Directeur van den Centralen Crisis Contrôle Dienst te 's-Gravenhage.
Den Heer Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam.
Den Heer Voedselcommissaris voor de provincie Noord-Holland te Alkmaar
(Ter kennisneming aan den Heer Secretaris-Generaal van het Departement van Justitie, den Heer Commissaris van de provincie Noord-Holland en de Heeren Ambtegennoten. ).
AZ. Voor eensluidend afschrift,
Afschrift. de Secretaris van Amsterdam,
Politie
L.N.(2). (get.) J.F.Franken.
Distributie.

De Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch-en Schoonmaak, Bad en Zweminrichtingen stelt deze in handen van den Directeur van het Marktwezen ter kennisneming.
Kennisgenomen. A'dam, 15 Juli 1942.
De Directeur van het Marktwezen,
wnd.
w.g. J.J.Sieburgh. * Kernboodschap: De Procureur-Generaal (J. Feitsma) spreekt zijn ongenoegen uit over het feit dat inbeslaggenomen goederen niet volgens de regels in de daarvoor bestemde, bewaakte pakhuizen worden opgeslagen. Hij dreigt met strafrechtelijke vervolging (Art. 361 Sr: het verduisteren of laten wegraken van bewijsstukken door een ambtenaar) voor degenen die hier niet aan voldoen.
* Toon: Autoritair, dwingend en dreigend ("SPOED", "niet aarzelen om te bevorderen dat... strafvervolging... wordt ingesteld").
* Contextuele aanwijzingen: De brief is gedateerd in de zomer van 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. De termen "Prijsbeheersching", "Voedselcommissaris" en "Crisis Contrôle Dienst" wijzen op de oorlogseconomie en de strijd tegen de zwarte handel, maar ook op de grootschalige inbeslagnames die destijds plaatsvonden.
* Administratieve route: Het document is een afschrift dat via de Gemeentesecretaris van Amsterdam (J.F. Franken) uiteindelijk terechtkomt bij de Directeur van het Marktwezen (J.J. Sieburgh), via de wethouder belast met levensmiddelen. Dit document moet worden gezien in het licht van de Duitse bezetting van Nederland. De afzender, Jan Feitsma, was een beruchte collaborateur die door de bezetter was aangesteld als Procureur-Generaal in Amsterdam (hij werd in 1945 door het verzet geliquideerd).

De "inbeslaggenomen goederen" waarover gesproken wordt, konden betrekking hebben op zaken die op de zwarte markt waren gekocht, maar in 1942 was er ook sprake van grootschalige diefstal en inbeslagname van Joodse bezittingen en goederen die door de bezetter als "vijandelijk vermogen" werden beschouwd. De corruptie en het "onderhands" verdwijnen van deze goederen door Nederlandse en Duitse ambtenaren was een bekend probleem, wat de felle toon van Feitsma verklaart: hij wilde dat alle buit centraal en onder controle van zijn apparaat bleef. De betrokkenheid van het 'Marktwezen' en de 'Wethouder voor de Levensmiddelen' suggereert dat het hier specifiek kon gaan om voorraden voedsel of schaarse consumptiegoederen.

Samenvatting

  • Kernboodschap: De Procureur-Generaal (J. Feitsma) spreekt zijn ongenoegen uit over het feit dat inbeslaggenomen goederen niet volgens de regels in de daarvoor bestemde, bewaakte pakhuizen worden opgeslagen. Hij dreigt met strafrechtelijke vervolging (Art. 361 Sr: het verduisteren of laten wegraken van bewijsstukken door een ambtenaar) voor degenen die hier niet aan voldoen.
  • Toon: Autoritair, dwingend en dreigend ("SPOED", "niet aarzelen om te bevorderen dat... strafvervolging... wordt ingesteld").
  • Contextuele aanwijzingen: De brief is gedateerd in de zomer van 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. De termen "Prijsbeheersching", "Voedselcommissaris" en "Crisis Contrôle Dienst" wijzen op de oorlogseconomie en de strijd tegen de zwarte handel, maar ook op de grootschalige inbeslagnames die destijds plaatsvonden.
  • Administratieve route: Het document is een afschrift dat via de Gemeentesecretaris van Amsterdam (J.F. Franken) uiteindelijk terechtkomt bij de Directeur van het Marktwezen (J.J. Sieburgh), via de wethouder belast met levensmiddelen.

Historische Context

Dit document moet worden gezien in het licht van de Duitse bezetting van Nederland. De afzender, Jan Feitsma, was een beruchte collaborateur die door de bezetter was aangesteld als Procureur-Generaal in Amsterdam (hij werd in 1945 door het verzet geliquideerd).

De "inbeslaggenomen goederen" waarover gesproken wordt, konden betrekking hebben op zaken die op de zwarte markt waren gekocht, maar in 1942 was er ook sprake van grootschalige diefstal en inbeslagname van Joodse bezittingen en goederen die door de bezetter als "vijandelijk vermogen" werden beschouwd. De corruptie en het "onderhands" verdwijnen van deze goederen door Nederlandse en Duitse ambtenaren was een bekend probleem, wat de felle toon van Feitsma verklaart: hij wilde dat alle buit centraal en onder controle van zijn apparaat bleef. De betrokkenheid van het 'Marktwezen' en de 'Wethouder voor de Levensmiddelen' suggereert dat het hier specifiek kon gaan om voorraden voedsel of schaarse consumptiegoederen.

Kooplieden in dit dossier 78

Abraham Cosman plaatsgeld Mei.
A. van Velzen F.J. Beugel & Zn.
A. van Velzen Uilenburg N.Uilenburgerstr.
A. van Velzen huur Mei.
A. Wijnschenk Waterlooplein
B. Moffie 7 md = 583.33 —
B. Moffie J.H. ter Punt
B. Moffie Waterlooplein
B. Polak. Uilenburg Diezestr.10 / Tilanusstr.78
B. Thijn Uilenburg Wielingenstr.18 / Cillierstr.6
D. Appelboom huur Mei.
D. Appelboom Rapenburgerstr.185
E. Brasem Waterlooplein Waterlooplein 25 / Waterlooplein 25
E. Pach-Schellevis Uilenburg
Expediteurs(waaronder begrepen de overkruiers)
Gebr.Cosman Waterlooplein
G. Hagenaar Waterlooplein Vrolikstraat 56 / Retiefstraat 21
Gebr.Meents Uilenburg Amstellaan 57
C. Meentz 7 md 291.66 -
C. Meentz J.J. Griffioen
Gebr.Rodenburg Waterlooplein
H. Krant Waterlooplein Eemstr.60 / Eemstraat 9
H. Krant id.
H. Meents Waterlooplein Retiefstr.12 / Retiefstr.12
H. Meentz id.
H. Meentz 7 md 291.66
H. Meentz plaatsgeld:
H. de Rooy 7 md = 437.50 —
Alle 78 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6