Archief 745
Inventaris 745-378
Pagina 168
Dossier 90
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven ambtelijk memo/conceptbrief.

Origineel

Handgeschreven ambtelijk memo/conceptbrief. [Linksboven in rood potlood:]
37/52/2

[Rechtsboven:]
Der Generalkommissar für Finanz
und Wirtschaft -
Wirtschaftsprüfstelle
Korte Vijverberg 5
den Haag -

[Hoofdtekst:]
Die Ernennungsurkunden der Firma J. H.
Paul - Zentrale Markt - Amsterdam zum
Liquidator untenstehender jüdischer
Firmen,

[Pijl wijst naar vervolg:]
sind augenblicklich nicht auffindbar;
wir bitten Sie daher, auch im
Rahmen obengenannter Firma, uns
Duplikate zu übersenden.

[Afsluiting:]
Hochachtungsvoll

[Linksonder, de lijst met firma's:]
M. de Rooij
J. Posener
Gebr. Rodenburg
P. Moffie
S. Schelvis & Zn. Dit document is een administratief verzoek betreffende de 'Arisering' (onteigening) van joodse bedrijven in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Wirtschaftsprüfstelle was de instantie die toezicht hield op het beheer en de liquidatie van joods vermogen.

De kern van de tekst is een verzoek om duplicaten van aanstellingsaktes (Ernennungsurkunden). De firma J.H. Paul, gevestigd op de Centrale Markt in Amsterdam, was aangesteld als Liquidator. Dit betekende dat zij de taak hadden om de onderaan genoemde joodse bedrijven te ontmantelen en de resterende activa te gelde te maken ten gunste van de bezetter.

De lijst onderaan bevat namen van joodse ondernemers/firma's die destijds actief waren in de Amsterdamse handel (met name de markthandel en textiel):
1. M. de Rooij
2. J. Posener (waarschijnlijk Joseph Posener)
3. Gebr. Rodenburg
4. P. Moffie (een bekende naam in de Amsterdamse joodse marktwereld)
5. S. Schelvis & Zn.

Het document illustreert de bureaucratische precisie waarmee de economische vernietiging van de joodse gemeenschap werd uitgevoerd. Tijdens de Duitse bezetting werden joodse ondernemers gedwongen hun bedrijven te registreren (Verordening 189/1940). Vervolgens werden deze bedrijven ofwel 'gepolariseerd' (verkocht aan niet-joden) ofwel geliquideerd. De liquidateurs waren vaak Nederlanders die collaboreerden of Duitse zaakwaarnemers die hieraan verdienden.

Het adres Korte Vijverberg 5 in Den Haag was het hoofdkwartier van het Generalkommissariat für Finanz und Wirtschaft, geleid door Hans Fischböck. Dit was het zenuwcentrum voor de financiële uitbuiting van Nederland en de diefstal van joods bezit. De genoemde joodse families (Moffie, Schelvis, etc.) werden door deze maatregelen niet alleen van hun inkomen beroofd, maar vaak ook in een later stadium gedeporteerd. Dit document vormt een schakel in de papieren spoorvorming van de Holocaust in Nederland. H.

Samenvatting

Dit document is een administratief verzoek betreffende de 'Arisering' (onteigening) van joodse bedrijven in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Wirtschaftsprüfstelle was de instantie die toezicht hield op het beheer en de liquidatie van joods vermogen.

De kern van de tekst is een verzoek om duplicaten van aanstellingsaktes (Ernennungsurkunden). De firma J.H. Paul, gevestigd op de Centrale Markt in Amsterdam, was aangesteld als Liquidator. Dit betekende dat zij de taak hadden om de onderaan genoemde joodse bedrijven te ontmantelen en de resterende activa te gelde te maken ten gunste van de bezetter.

De lijst onderaan bevat namen van joodse ondernemers/firma's die destijds actief waren in de Amsterdamse handel (met name de markthandel en textiel):
1. M. de Rooij
2. J. Posener (waarschijnlijk Joseph Posener)
3. Gebr. Rodenburg
4. P. Moffie (een bekende naam in de Amsterdamse joodse marktwereld)
5. S. Schelvis & Zn.

Het document illustreert de bureaucratische precisie waarmee de economische vernietiging van de joodse gemeenschap werd uitgevoerd.

Historische Context

Tijdens de Duitse bezetting werden joodse ondernemers gedwongen hun bedrijven te registreren (Verordening 189/1940). Vervolgens werden deze bedrijven ofwel 'gepolariseerd' (verkocht aan niet-joden) ofwel geliquideerd. De liquidateurs waren vaak Nederlanders die collaboreerden of Duitse zaakwaarnemers die hieraan verdienden.

Het adres Korte Vijverberg 5 in Den Haag was het hoofdkwartier van het Generalkommissariat für Finanz und Wirtschaft, geleid door Hans Fischböck. Dit was het zenuwcentrum voor de financiële uitbuiting van Nederland en de diefstal van joods bezit. De genoemde joodse families (Moffie, Schelvis, etc.) werden door deze maatregelen niet alleen van hun inkomen beroofd, maar vaak ook in een later stadium gedeporteerd. Dit document vormt een schakel in de papieren spoorvorming van de Holocaust in Nederland.

Genoemde Personen 1

H.

Locaties

Centrale Markt

Producten

Dieren: Kat Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 78

Abraham Cosman plaatsgeld Mei.
A. van Velzen F.J. Beugel & Zn.
A. van Velzen Uilenburg N.Uilenburgerstr.
A. van Velzen huur Mei.
A. Wijnschenk Waterlooplein
B. Moffie 7 md = 583.33 —
B. Moffie J.H. ter Punt
B. Moffie Waterlooplein
B. Polak. Uilenburg Diezestr.10 / Tilanusstr.78
B. Thijn Uilenburg Wielingenstr.18 / Cillierstr.6
D. Appelboom huur Mei.
D. Appelboom Rapenburgerstr.185
E. Brasem Waterlooplein Waterlooplein 25 / Waterlooplein 25
E. Pach-Schellevis Uilenburg
Expediteurs(waaronder begrepen de overkruiers)
Gebr.Cosman Waterlooplein
G. Hagenaar Waterlooplein Vrolikstraat 56 / Retiefstraat 21
Gebr.Meents Uilenburg Amstellaan 57
C. Meentz 7 md 291.66 -
C. Meentz J.J. Griffioen
Gebr.Rodenburg Waterlooplein
H. Krant Waterlooplein Eemstr.60 / Eemstraat 9
H. Krant id.
H. Meents Waterlooplein Retiefstr.12 / Retiefstr.12
H. Meentz id.
H. Meentz 7 md 291.66
H. Meentz plaatsgeld:
H. de Rooy 7 md = 437.50 —
Alle 78 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6