Archiefdocument
Origineel
[Bovenaan:] No 37 / 67 / 20 M. 1942
[Tussenvoeging:] groenteman Wouters eens bij u opgeroepen
Wel Edele Heer
Ik ondergeteekende ben
zoo vrij U iets te vragen
van wege onze groente-
man (B. Wouters, Laurier-
dwarsstraat) Sinds Dins-
dag moet hij volgens hem
geen cent groenten hebben
gehad. Er is wel niet zoo
veel groenten als anders
maar dat hij niets heeft
gehad klinkt wel wat on-
waarschijnlijk. Wij zijn
van morgen hem achterna
gegaan en hij heeft ons gezien
nadat hij ons eerst kwam
vertellen dat er weer niets
was, want elken morgen
staan er een rij menschen
van voor 5 uur al af, en
dan steeds voor niets.
Toen hij ons gezien had
vroeg hij of wij met hem
[Rechtsonder:] 2C. * Onderwerp: Een klacht van een bewoner over groenteman B. Wouters. De winkelier beweert geen voorraad te hebben, terwijl de buurtbewoners vermoeden dat hij liegt of voorraad achterhoudt.
* Toon: De brief is geschreven in een beleefde maar dringende stijl ("Wel Edele Heer"). De frustratie over de dagelijkse gang van zaken (vanaf 5:00 uur in de rij staan zonder resultaat) is duidelijk voelbaar.
* Taal: Gebruik van de oude spelling ("ondergeteekende", "menschen") en typische vooroorlogse aanspreekvormen.
* Annotaties: De handgeschreven opmerking boven de aanhef ("groenteman Wouters eens bij u opgeroepen") wijst erop dat de ontvanger (waarschijnlijk een ambtenaar of inspecteur) de klacht serieus nam en van plan was de groenteman te ontbieden voor verhoor. * Tweede Wereldoorlog: De datum 1942 plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland.
* Voedselschaarste en distributie: In deze periode was voedsel schaars en was er een streng distributiesysteem met bonnen. Er ontstonden vaak spanningen tussen burgers en winkeliers. Winkeliers werden er regelmatig van verdacht goederen 'onder de toonbank' te verkopen of achter te houden voor de zwarte markt, terwijl de rijen voor de winkels (vaak al vanaf zeer vroeg in de ochtend) steeds langer werden.
* Controle: Instanties zoals de Crisis Controle Dienst (CCD) of de lokale marktpolitie hielden toezicht op dergelijke klachten om de sociale rust te bewaren en misstanden in de voedselketen aan te pakken. De Laurierdwarsstraat in de Jordaan was een volksbuurt waar de schaarste hard toesloeg.
Samenvatting
- Onderwerp: Een klacht van een bewoner over groenteman B. Wouters. De winkelier beweert geen voorraad te hebben, terwijl de buurtbewoners vermoeden dat hij liegt of voorraad achterhoudt.
- Toon: De brief is geschreven in een beleefde maar dringende stijl ("Wel Edele Heer"). De frustratie over de dagelijkse gang van zaken (vanaf 5:00 uur in de rij staan zonder resultaat) is duidelijk voelbaar.
- Taal: Gebruik van de oude spelling ("ondergeteekende", "menschen") en typische vooroorlogse aanspreekvormen.
- Annotaties: De handgeschreven opmerking boven de aanhef ("groenteman Wouters eens bij u opgeroepen") wijst erop dat de ontvanger (waarschijnlijk een ambtenaar of inspecteur) de klacht serieus nam en van plan was de groenteman te ontbieden voor verhoor.
Historische Context
- Tweede Wereldoorlog: De datum 1942 plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland.
- Voedselschaarste en distributie: In deze periode was voedsel schaars en was er een streng distributiesysteem met bonnen. Er ontstonden vaak spanningen tussen burgers en winkeliers. Winkeliers werden er regelmatig van verdacht goederen 'onder de toonbank' te verkopen of achter te houden voor de zwarte markt, terwijl de rijen voor de winkels (vaak al vanaf zeer vroeg in de ochtend) steeds langer werden.
- Controle: Instanties zoals de Crisis Controle Dienst (CCD) of de lokale marktpolitie hielden toezicht op dergelijke klachten om de sociale rust te bewaren en misstanden in de voedselketen aan te pakken. De Laurierdwarsstraat in de Jordaan was een volksbuurt waar de schaarste hard toesloeg.