Politierapport / Ambtsbericht. 16 augustus 1942. Een controleur (ondertekend, mogelijk F. Velthuis). Den Heer Bedrijfschef van het Marktwezen. Nº 37/97/1 M. 1942 17/8.

R A P P O R T

Bij de Centrale Recherche, afdeeling van het Hoofdburaeau van Politie alhier, was ingekomen een anoniem schrijven waarin werd verklaard, dat in de navolgende pakhuizen van de Centrale Markt te weten:
Hal 1--3--4--7--9--11--13--17--19--21--23--27--18--24 en 26, benevens in de pakhuizen van de grossiers Griffioen, Kitsz en Biesheuvel, geheele partijen rijwielen verborgen zouden zijn welke bestemd waren om te worden ingeleverd. Volgens dit schrijven zou men bij onderzoek in deze pakhuizen nog meerdere zaken aantreffen waarvan men versteld zou staan.

Naar aanleiding van bedoeld schrijven heb ik, ondergetekende op Zondagmorgen van den 16 den Augustus in opdracht van heer Steenbeek assistentie verleend aan de heeren van der Hout en Oostdijk, rechercheurs van de Centrale Recherche, die in verschillende van de genoemde pakhuizen een onderzoek hebben ingesteld. Van al hetgeen in de anonieme brief was gemeld is echter niets kunnen blijken, zoodat moet worden aangenomen, dat het op verzinsels berust.

Hierbij volgt een opgave van de pakhuizen waarin door de rechercheurs een onderzoek is ingesteld.
Hal 16 en 18 van grossier van Bladeren, Hal 26 en 28 van grossier Keizer, Hal 1 van grossiers H. Terpunt. Hal 7 en 9 van Fa+ Beugel, Hal 15 grossier J. Klijn, D.6 van fa+ Kitsz en B.5 van grossier Griffioen.

Amsterdam 16 Augustus 1942.
Controleur,
(Handtekening: F. Velthuis)

Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.

(Handgeschreven initialen en aantekeningen in de kantlijn en onderaan, o.a.:)
M.v. opb.
acc. 17-8-42 * Inhoud: Het rapport beschrijft een politie-inval op de Amsterdamse Centrale Markt op zondagochtend 16 augustus 1942. De actie werd ondernomen na een anonieme tip (vermoedelijk verraad) dat handelaren grote partijen fietsen verborgen hielden om ze uit handen van de Duitse bezetter te houden.
* Resultaat: Het onderzoek door de Centrale Recherche leverde niets op. De rapporteur concludeert dat de anonieme brief op "verzinsels berust".
* Betrokkenen: Er worden specifieke grossiers genoemd (Van Bladeren, Keizer, Terpunt, Beugel, Klijn, Kitsz en Griffioen). De genoemde rechercheurs Van der Hout en Oostdijk waren werkzaam bij de Centrale Recherche.
* Taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "afdeeling", "rijwielen", "zoodat") en een zakelijke, ambtelijke toon. Opvallend is de typefout "Hoofdburaeau". Dit document is een treffend voorbeeld van de situatie in bezet Nederland in de zomer van 1942.

1. Rijwielvordering: In juli 1942 vaardigde de Duitse bezetter een verordening uit waarbij Nederlandse burgers hun fietsen moesten inleveren voor het Duitse leger. Veel Nederlanders probeerden hun fietsen te verstoppen of onklaar te maken.
2. Verraad en Anonieme Tips: Het document illustreert de constante dreiging van anonieme aangevers. In dit geval bleek de tip vals of waren de goederen reeds verplaatst, maar dergelijke meldingen leidden vaak tot ingrijpende huiszoekingen en arrestaties door de Nederlandse politie, die onder Duits gezag opereerde.
3. De Centrale Markt: Als logistiek knooppunt was de Centrale Markt in Amsterdam (Jan van Galenstraat) een logische plek voor opslag, maar ook een plek die onder streng toezicht stond van zowel de marktcontroleurs als de politie.