Ambtelijk rapport van de Gemeente Amsterdam (Marktwezen). 3 september 1942 (afgehandeld op 4 september 1942). J. van Leeuwen, Controleur bij het Marktwezen. Den Heer Bedrijfschef der Centrale Markt. Rapport № 37/106/1 M. 1942 9/9

Ondergetekende, J. van Leeuwen, Controleur bij
het Marktwezen, rapporteert U dat hij, ingevolge
Uw opdracht de klacht van kooper P. Pietersen, wonende
Akkerstraat 32, betreffende 2 kisten peren, door hem ge-
kocht bij de fa Keizer, heeft onderzocht.
Door mij is geconstateerd dat het peren betroffen van
de soort Fransche Juttepeer en dat deze voor een deel
buikziek waren.
Pietersen verklaarde mij dat hij deze peren gistermiddag
had gekocht en dat een deel reeds overrijp waren. Hij
wist echter niet dat deze soort zoo zeer spoedig aan
buikziekte lijdt.
(Want waren deze peren gistermiddag nog verkocht dan
had van eenige klacht geen sprake kunnen zijn).
Met de fa Keizer kwam ik overeen dat Pietersen
de goede peren zal verkoopen en de schade door
hen samen zal gedragen worden.

Amsterdam, 3 Sept 1942

Den Heer Bedrijfschef [Handtekening: J. van Leeuwen]
der Centr. Markt.

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
Gez [Gezien]
[Initialen] afgedaan 4/9 - 42
n.i. opbeng [?] [Paraaf in rood] * Casus: De koper, P. Pietersen, heeft twee kisten peren gekocht bij de firma Keizer op de Centrale Markt. Hij beklaagt zich over de kwaliteit.
* Vaststelling controleur: De controleur bevestigt dat de peren "buikziek" zijn. "Buikziekte" is een term voor het van binnenuit bruin en melig worden van de peer, vaak door overrijpheid. Hij specificeert dat het gaat om de "Fransche Juttepeer", een ras dat erom bekend staat zeer snel beurs te worden.
* Oordeel: De controleur nuanceert de klacht. Hij stelt dat de peren bij aankoop waarschijnlijk nog verhandelbaar waren, maar dat de koper te lang heeft gewacht met doorverkopen, niet wetende hoe snel dit specifieke ras bederft.
* Resolutie: Er is sprake van bemiddeling in plaats van een sanctie. De schade wordt gedeeld ("door hen samen zal gedragen worden"), wat duidt op een schikking waarbij beide partijen een deel van de verantwoordelijkheid accepteren. * Tijdsbeeld: Het document dateert van september 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de oorlog niet direct wordt genoemd, was de Centrale Markt in deze periode een cruciale en zwaar gecontroleerde plek voor de voedselvoorziening in Amsterdam.
* Markttoezicht: De rol van de "Controleur bij het Marktwezen" was essentieel om de handel eerlijk te houden en voedselverspilling tegen te gaan, zeker in een tijd van toenemende schaarste.
* Pomologische details: De Juttepeer (en specifiek de Franse variant) is een oud handperenras dat in de 20e eeuw veel werd verhandeld, maar tegenwoordig nauwelijks meer commercieel wordt geteeld vanwege de extreem korte houdbaarheid die in dit rapport ook als kernprobleem wordt aangestipt.