Archiefdocument
Origineel
MARKTWEZEN.
DIENST 192...... . MARKTAFDEELING.
STAAT VAN ONTVANGEN MARKTGELD
over de maand ............................................................ 192 .
| AANDUIDING DER MARKT | MAAND .................... 192 . | Vorige maanden | TOTAAL |
|---|---|---|---|
| Dagmarkt . . . . . . . . . . . . | f | f | f |
| Weekmarkt. . . . . . . . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Brandstoffenmarkt . . . . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Aardappelenmarkt . . . . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Melkmarkt . . . . . . . . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Fruitmarkt . . . . . . . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Groentenmarkt . . . . . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Boomen- en Bloemenmarkt . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Vischmarkt. . . . . . . . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Loodsen . . . . . . . . . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Vergunningen . . . . . . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Stalling van paarden . . . . . . | ,, | ,, | ,, |
| Totalen. . . . . . . . . . . . | f | f | f |
Overgelegde quitantiën van den Gemeente-Ontvanger:
dd. ............................................................ 192 , f ........................................
dd. ............................................................ 192 , ,, ........................................
dd. ............................................................ 192 , ,, ........................................
dd. ............................................................ 192 , ,, ........................................
dd. ............................................................ 192 , ,, ........................................
dd. ............................................................ 192 , ,, ........................................
dd. ............................................................ 192 , ,, ........................................
dd. ............................................................ 192 , ,, ........................................
dd. ............................................................ 192 , ,, ........................................
dd. ............................................................ 192 , ,, ........................................
----------------------------
Totaal f ........................................
Gestort in vorige maanden ,, ........................................
----------------------------
Totaal generaal f ........................................
============================
AMSTERDAM, den ............................................................ 192 .
Gezien door den Ambtenaar belast met de Contrôle,
AMSTERDAM, den .................................... 192 .
*De Chef-marktopzichter,*
Overgenomen de hiervoren genoemde quitantiën wegens
overstorting bij den Gemeente-Ontvanger.
AMSTERDAM, den ............................................................ 192
De Directeur van het Marktwezen, Dit document is een oningevuld administratief formulier dat werd gebruikt voor de boekhouding van de Amsterdamse markten in de jaren 1920. Het dient om een maandelijks overzicht te geven van alle geïnde marktgelden (staangeld, huur en leges).
De structuur valt uiteen in drie delen:
1. De specificatie per markt: Hier worden inkomsten gecategoriseerd naar type handel (bijv. aardappelen, vis, bloemen) en overige inkomstenbronnen zoals de verhuur van loodsen en stalling voor paarden. Er wordt een vergelijking gemaakt tussen de huidige maand en de voorgaande maanden.
2. Het bewijs van afdracht: De sectie "Overgelegde quitantiën" dient om de stortingen bij de Gemeente-Ontvanger te verantwoorden.
3. Autorisatie: Het formulier voorziet in drie handtekeningen voor een sluitende controleketen: de controle-ambtenaar, de chef-marktopzichter en de directeur van het Marktwezen.
Opvallend is het gebruik van de archaïsche spelling (bijv. "quitantiën", "contrôle", "boomen") en de munteenheid florijn (f), de toenmalige aanduiding voor de gulden. In het begin van de 20e eeuw was het 'Marktwezen' een cruciale gemeentelijke dienst in Amsterdam. De stad kende een enorme groei en de markten waren de primaire bron van voedselvoorziening en brandstof voor de bevolking. De transitie van informele handel naar een strak gereguleerd systeem was in deze periode in volle gang.
Het formulier weerspiegelt de bureaucratisering van het marktbeheer. Elke markt had zijn eigen specifieke regels en tarieven. Zo was er een duidelijke scheiding tussen dag- en weekmarkten en gespecialiseerde markten (zoals de Brandstoffenmarkt voor turf en kolen). Het feit dat "Stalling van paarden" apart wordt vermeld, herinnert aan een tijd waarin transport naar de markt nog grotendeels met paard en wagen gebeurde, vlak voordat de motorisering de overhand nam. Dergelijke documenten zijn van grote waarde voor sociaal-economisch historisch onderzoek naar stedelijke handel en distributie. Gemeente Amsterdam Marktwezen