Getypt rapport (doorslag of stencil) met handgeschreven handtekeningen en parafen. 5 november 1942. J. van Leeuwen, controleur bij het Marktwezen, Amsterdam. De Bedrijfschef der Centrale Markt, Amsterdam. Rapport

Ik, ondergeteekende, J.van.Leeuwen, controleur bij het Marktwezen, rapporteerde U, dat ik op 29 Oct.1942, ingevolge Uw opdracht, op verzoek van de firma C.Kooij (pakhuis E-16en17) de inhoud van de wagon N.S.nn.21904 heb gekeurd.

Deze wagon bevatte: (opgave Kooij)
Gele kool - 2450 Kg. á Fl.3.70 per 100 Kg.
Idem - 425 --"---..1.48........
Wortelen - 500 --"---..3.00........
Roode kool - 1000 --"---..3.70 ........
Roode biet - 1150 --"---..4.00 ........
Bloemkool Ia - 1755 stuks á Fl.11.50 %
idem Ib - 165 .. .. 9.20 %
idem IIa - 1030 .. .. 8.50 %
idem IIb - 95 .. .. 6.80 %
idem - 220 .. .. ? %
~~Bedoelde wagon~~ idem stek - 65 .. .. 2.50 %

Bedoelde wagon is verzonden op 24 Oct 1942 van de veiling Grootebroek-Bovenkarspel en op de Centrale Markt gearriveerd op 26 Oct d.a.v.
De Ladingmeester der Ned.Spoorwegen verzuimde echter den geadresseerde metkde aankomst in kennis te stellen. Door de neder ambtenarenvvan de Centr. Markt is de firma Kooij op 29. 10.42 met de aanwezigheid van deze wagon in kennis gesteld, zoodat eerst op dien datum met de lossing kon worden begonnen.
Als gevolg van dezen gang van zaken heeft de bloemkool zeer te lijden gehad; de andere producten niet.
250 stuks bloemkool zijn afgekeurd en vernietigd
1250 stuks konden verkocht worden als kwaliteit 1b
1830 stuks was slechts als stek te kwalificeeren
De schade die dit verminderen van de kwaliteitswaarde ten gevolge heeft gehad, bedraagt volgens de door de firma Kooij verstrekte opgaaf Fl.162.47 Gebaseerd op de volgende berekening:

De bloemkool had verkocht kunnen worden tegen de volgende prijs:
1755 á 15 1/2 c. - Fl 272.02
165 á 13 c. - .. 21.45
780 á 12 c. - .. 93.60
95 á 9 c. - .. 8.55
220 á 8 c. - .. 17.60
65 á 5 c. - .. 3.25

Fl.416.47

Zijn verkocht als volgt:
1250 á 13 c - Fl.162.50
1830 á 5 c. - .. 91.50

Totaal Fl.254.00

De schade b draagt dus: Fl.416.47 - Fl.254. = Fl.162.47
De Fa. Kooij zal voor de geleden schade een rekening indienen bij de Ned. spoorwegen.

Door mij, rapporteur, werd gehoord de zoon van den grossier Kooij, aan wien de wagon geadresseerd was. Deze verklaarde mij dat hij Vrijdag 23 Oct. van zijn commissionair, K.Bak te Enkhuizen, had vernomend dat het niet zeker was dat hij een wagon aan hem kon zenden. De mogelijkheid werd dus in t midden gelaten. Hij verwachtte evenwel, dat in geval van aankomst de beambte der N.S. hem zulks kwam mededeelen. Zou deze beambte eventueel niet weten bij welke Kooij hij moest zijn, dan wijst een ieder hem terecht, want een ieder weet dat hij voor zijn vader deze zaken behandeld.

Vervolgens werd door mij gehoord de ladingmeester der N.S. genaamd Poldervaart. Deze verklaarde mij aanvankelijk niet te hebben geweten welke Kooij als geadresseerde werd bedoeld. Toen ik, rapporteur dit in twijfel trok deelde hij mij mede een abuis in zijn administratie te hebben gemaakt, waarin door deze wagon als ledig te boek stond. Hij nam geheel de schuld op zich. De Fa Kooij deelde mij mede eerst Zaterdag 31 Oct. de vrachtbrief te hebben ontvangen van Poldervaart.

Amsterdam, 5 November 1942.

Aan den heer
Bedrijfschef der Centr. Markt.

De controleur,
[Handtekening J. van Leeuwen]
[Paraaf] * Kern van de zaak: Een wagon vol groenten (voornamelijk kool en wortelen) is drie dagen te lang op het spoor blijven staan omdat de ladingmeester van de N.S. (Poldervaart) een administratieve fout maakte. Hij dacht dat de wagon leeg was.
* Gevolg: Terwijl de harde groenten (gele kool, roode kool, bieten) de vertraging overleefden, bedierf de bloemkool (een versproduct) aanzienlijk. Een deel werd vernietigd, de rest moest tegen een lagere kwaliteitsklasse worden verkocht.
* Financiële afhandeling: Er is een nauwkeurige berekening gemaakt van de gederfde inkomsten: het verschil tussen de waarde bij aankomst op 26 oktober (Fl. 416,47) en de uiteindelijke verkoopwaarde op 29-30 oktober (Fl. 254,00). De schade van Fl. 162,47 wordt verhaald op de Nederlandse Spoorwegen.
* Opvallend: De ladingmeester erkent schuld nadat de controleur zijn aanvankelijke smoes ("ik wist niet welke Kooij werd bedoeld") in twijfel trekt. Dit document stamt uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de oorlog de achtergrond vormt, toont dit rapport de dagelijkse gang van zaken in de voedselvoorziening en de bureaucratie rondom de Centrale Markt in Amsterdam. De distributie van voedsel was in deze periode streng gereguleerd.

De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. Spoorwegtransport was essentieel voor de aanvoer van groenten uit regio's als "De Streek" (Grootebroek/Enkhuizen). De precisie waarmee de schade wordt berekend en de officiële hoorzittingen die plaatsvinden (het horen van de zoon van de grossier en de ladingmeester), laten zien dat ondanks de oorlogsomstandigheden, het civiele recht en de zakelijke procedures rondom handel en transport nauwgezet werden gevolgd.