Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 3 maart 1942. S. Grootkerk, Nieuwe Kerkstraat 49 II, Amsterdam C. [Linksboven stempel:]
№ 53/28/1 M. 1942 5/3
[Rechtsboven in potlood:]
M. Th. Brouwer
[Rechtsboven tekst:]
Amsterdam 3/3 - 1942
[Inhoud brief:]
Mijn heer
Ondergetekende vraagt Uw beleefd
of hij zijn kaart voor de
Markt hallen terug kan bekomen
Reden daar voor is:
Mijn Vrouw die heeft haar staanplaats
vergunning terug gekregen om met
bloemen te staan.
Haar staanplaats is Hoek Nw Keizersgracht
en Weesperstraat.
Daar mijn Vrouw geen toegangskaart
heeft voor de Markt-Hallen en er ook
niets aan heb. Reden daarvan is. Ik heb
altijd persoonlijk op de Veiling gekocht en
mijn Vrouw kan dat niet. Zoodoende hoop ik
dat ik mijn koopers-kaart terug van Uwe
krijg, anders kan ik geen handel drijven.
Bij Voorbaat mijn dank
S. Grootkerk
Nieuwe Kerkstraat 49 II
Amsterdam C
[Linksonder:]
Hopende op spoedig antwoord * Onderwerp: Een dringend verzoek om teruggave van een 'koopers-kaart' voor de Centrale Markthallen in Amsterdam.
* Kern van het betoog: De afzender, S. Grootkerk, legt uit dat zijn vrouw opnieuw een vergunning heeft gekregen voor een bloemenkraam op de hoek van de Nieuwe Keizersgracht en de Weesperstraat. Echter, zij bezit geen toegangsbewijs voor de Markthallen om de benodigde voorraad in te kopen. Omdat de schrijver voorheen altijd zelf de inkopen op de veiling deed en zijn vrouw dit niet kan, is de teruggave van zijn kaart essentieel voor hun levensonderhoud ("anders kan ik geen handel drijven").
* Stijl en Vorm: De brief is geschreven in een formeel, beleefd Nederlands, hoewel er enkele grammaticale onregelmatigheden en archaïsche spelingen voorkomen (zoals "bekomen" voor verkrijgen, en "koopers-kaart"). Het handschrift is een vlot, geoefend cursief. * Historische context: De brief is geschreven in maart 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werden de beperkingen voor de Joodse bevolking in Amsterdam steeds strenger.
* Geografische en sociale context: Het adres (Nieuwe Kerkstraat) en de locatie van de standplaats (hoek Weesperstraat/Nieuwe Keizersgracht) bevinden zich in het hart van de toenmalige Jodenbuurt. Veel Joodse marktkooplieden raakten in deze periode hun vergunningen kwijt door anti-Joodse maatregelen. Dat de vrouw haar vergunning "terug" heeft gekregen, wijst op een eerdere intrekking of een moeizaam bureaucratisch proces.
* Persoonlijke context: Archiefonderzoek (o.a. Joods Monument) wijst uit dat Samuel Grootkerk (geboren in 1888) inderdaad op dit adres woonde. Hij was getrouwd met Mietje Grootkerk-Vleeschdrager. Deze brief getuigt van hun poging om onder de extreem moeilijke omstandigheden van de bezetting hun handel en daarmee hun overleving veilig te stellen. De familie Grootkerk is later in de oorlog gedeporteerd en vermoord in Sobibor (juli 1943).
* Administratieve context: De Centrale Markthallen (het huidige Food Center Amsterdam) waren cruciaal voor de distributie van voedsel en bloemen. Toegangskaarten waren strikt gereguleerd, wat de noodzaak voor dit officiële verzoek verklaart.