Brief (afschrift van een getypt origineel). 7 september 1942. Nederlandsche Middenstandsbank N.V., kantoor Heerengracht, Amsterdam. Directie van het Marktwezen, Jan van Galenstraat, Amsterdam. A f s c h r i f t .

NEDERLANDSCHE
MIDDENSTANDSBANK N.V.
gevestigd te Amsterdam.

Amsterdam-C, 7 September 1942.

Aan de Directie van het Marktwezen,
A m s t e r d a m .
Jan van Galenstraat.

Mijne Heeren,

Naar aanleiding van het door ons ontvangen concept-huur-
contract voor een kantoorlokaal in de hal van de Centrale Markt,
deelen wij U mede, dat wij ons in algemeenen zin bij Uwe voorwaar-
den kunnen neerleggen.

Hoewel wij ons bezwaard gevoelen door den in art.9 bepaal
den opzeggingstermijn Uwerzijds van 3 maanden, welke in feite den
in de vorige artikelen genoemden huur-en optietermijn ongedaan
maakt, willen wij aannemen, dat het niet in de bedoeling van ver-
huurster ligt anders dan in noodgevallen van haar recht tot tus-
schentijdsche opzegging gebruik te maken en dat verhuurster ons
alsdan met de voortzetting van ons bedrijf op een ander punt van
de Centrale Markt in elk opzicht ter wille zal zijn. Ook willen wij
aannemen, dat de Gemeente ons haar medewerking zal geven bij een
tusschentijdsche beeindiging van het huurcontract indien door on-
voorziene maatregelen buiten onze schuld onze werkzaamheid en/of
aanwezigheid op de Centrale Markt volkomen overbodig mocht worden.

Tenslotte maken wij U er op attent, dat wij domicilie hou-
den aan de Heerengracht 580 en niet aan de Keizersgracht 508, ter-
wijl in het contract het " huurderesse " beter kan worden vervanger
door " huurster ". Wat dit laatste betreft zal vermoedelijk ook in
art.4 voor het woord " Burgemeester " de aanduiding " verhuurster "
moeten worden gelezen.

Het definitieve contract zien wij gaarne tegemoet en wij
teekenen inmiddels,

Hoogachtend,

NEDERLANDSCHE MIDDENSTANDSBANK.

Kantoor Heerengracht.
w.g. onleesbaar. In deze brief reageert de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) op een concept-huurcontract voor een kantoorruimte in de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. De bank stemt in principe in met de voorwaarden, maar maakt enkele kritische kanttekeningen:

1. Opzeggingstermijn (Art. 9): De bank maakt bezwaar tegen een eenzijdige opzeggingstermijn van drie maanden door de verhuurder (de gemeente/het Marktwezen). Zij stellen dat dit de langere huur- en optietermijnen waarover eerder gesproken is, feitelijk waardeloos maakt. De bank spreekt hier de hoop uit dat de verhuurder hier alleen in noodsituaties gebruik van zal maken en dan zal helpen bij het vinden van een vervangende plek.
2. Ontbindende clausule: De bank vraagt om coulance ("medewerking") voor het geval dat zij zelf het contract voortijdig moeten beëindigen door "onvoorziene maatregelen buiten onze schuld". Dit is een duidelijke verwijzing naar de onzekere oorlogsomstandigheden.
3. Correcties: De bank wijst op feitelijke onjuistheden in het concept: een verkeerd adres (Keizersgracht in plaats van Heerengracht) en een voorkeur voor de term "huurster" boven "huurderesse". De brief is gedateerd op 7 september 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Deze context is cruciaal voor het begrijpen van de voorzichtige formuleringen.

De Centrale Markt in Amsterdam was een essentieel knooppunt voor de voedselvoorziening, die tijdens de bezetting strak gereguleerd was. Dat de NMB daar een kantoor wilde, wijst op het belang van financiële dienstverlening direct op de plek waar handel gedreven werd.

De zinsnede over "onvoorziene maatregelen buiten onze schuld" die de aanwezigheid op de markt "volkomen overbodig" zouden kunnen maken, is veelzeggend. In 1942 namen de beperkingen door de bezetter hand over hand toe, waaronder de deportaties van Joodse burgers en de 'arisering' van het bedrijfsleven. De bank probeert zich met deze passage in te dekken tegen plotselinge bevelen van de bezetter of de nationaalsocialistische gemeenteraad die hun bedrijfsvoering onmogelijk zouden kunnen maken. De Nederlandsche Middenstandsbank zelf was een voorloper van de huidige ING Groep.