Tuchtbeschikking (disciplinair vonnis/besluit). Gerechtelijk schrijven No. 6546
Dossier No. 12955/J/J

TUCHTBESCHIKKING

in de zaak van: DAVID VAN KLAVEREN

geboren te Amsterdam, 15 Maart 1909

van beroep kleinhandelaar in groenten

wonende te Amsterdam, Cornelis Krusemanstraat 7
~~gevestigd~~

De Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam,

Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en de Prijzenbeschikking 1941 Consumptieaardappelen, zooals deze is gewijzigd bij beschikking van den Secretaris-Generaal d.d. 26 Januari 1942 (Stc.27 Januari 1942 no: 18) en de Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit;

Gezien het proces-verbaal van den 23sten Maart 1942 van B.Oranje en J.Middelhoek, opsporingsambtenaren als bedoeld bij artikel 24 van het Prijsbeheerschingsbesluit, bevattende de door den verdachte tegenover den opsporingsambtenaar afgelegde verantwoording;

Gezien de schriftelijke verantwoording van den verdachte;

Gehoord de mondelinge verantwoording van den verdachte, ~~die daarbij werd vertegenwoordigd bijgestaan door~~ d.d. 23 Maart 1942;

Overwegende:

dat verdachte als kleinhandelaar in groenten volgens zijn eigen op 23 Maart 1942 afgelegde mondelinge verklaring zich geregeld aan prijsopdrijving in de afgeloopen maanden heeft schuldig gemaakt door aan meerdere consumenten aardappelen te verkoopen en af te leveren tegen prijzen van respectievelijk f.0.20 en f.0.35 per kilogram, terwijl de prijs, waartegen aardappelen van de duurste soort door een kleinhandelaar in genoemde periode aan consumenten mochten worden verkocht ten hoogste bedroeg f.0.09 1/2 per kilogram, in welke prijs f.0.01 per kilogram is begrepen bij levering franco kooper;

dat verdachte voorts in gemeld tijdvak in zijn winkel meermalen aan consumenten witlof en geschoonde spruitkool heeft verkocht voor respectievelijk f.0.60 en f.0.60 per kilogram, terwijl hij voor de genoemde waar in dat tijdvak ten hoogste respectievelijk f.0.47 en f.0.49 per kilogram in rekening had mogen brengen;

dat niet is gebleken van het aanwezig zijn van omstandigheden, welke den verdachte het recht zouden geven om de eerstgenoemde prijzen in rekening te brengen; Deze tuchtbeschikking is een officieel document van de economische opsporingsdienst tijdens de Tweede Wereldoorlog. David van Klaveren, een groenteman uit de Cornelis Krusemanstraat in Amsterdam, wordt beschuldigd van prijsopdrijving (destijds vaak "woeker" genoemd).

Uit de tekst blijkt dat hij aardappelen verkocht voor prijzen tussen de 20 en 35 cent per kilo, terwijl de wettelijke maximumprijs slechts 9,5 cent bedroeg. Ook voor witlof en spruitjes rekende hij 60 cent per kilo, terwijl de toegestane prijzen respectievelijk 47 en 49 cent waren. De verdachte heeft deze feiten tijdens zijn verhoor op 23 maart 1942 bekend. Dergelijke tuchtbeschikkingen leidden meestal tot hoge geldboetes of sluiting van de winkel. Het document moet gezien worden in het licht van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De bezetter voerde een strikte distributie en prijsbeheersing in om schaarste te managen en inflatie te voorkomen. De "Inspecteur voor de Prijsbeheersching" was verantwoordelijk voor de handhaving hiervan.

Het dossiernummer bevat de toevoeging 'J/J'. In de bureaucratie van de bezettingstijd duidde dit er vaak op dat de betrokkene Joods was. David van Klaveren was inderdaad een Joodse Amsterdammer. In een tijd van toenemende Jodenvervolging werden Joodse winkeliers extra streng gecontroleerd. Uit archieven (zoals het Joods Monument) is bekend dat David van Klaveren later is gedeporteerd en op 21 mei 1943 in Sobibor is vermoord. Dit document illustreert hoe Joodse burgers al vóór hun deportatie door diverse controlerende instanties werden gevolgd en gesanctioneerd.