Afschrift van een ambtelijk rapport. 18 maart 1943. No 37/48/2 M. 1943 18/3

Afschrift

R A P P O R T.

In aansluiting op het rapport van Chef-Marktopzichter Blom, betreffende het verdwijnen van het vaartuig Dirkje d.d. 13 Maart jl., rapporteer ik U hetgeen mij tot nu toe bij onderzoek is gebleken. Het vaartuig Dirkje is Op Zaterdag 13 Maart van de Centrale Markt weggevoerd door P.J. Neijman, knecht in dienst bij den expediteur van Ruiten en als schipper varende op het vaartuig Roelof Arendsveen (4). Neijman heeft dit vaartuig overgebracht naar een werf te Aalsmeer. Hij heeft dit gedaan in opdracht van: JAN VAN BUITEN, geboren te Amsterdam 9 September 1905, betonwerker en wonende Prejangerstraat 6, alhier. Deze Van Buiten heeft tot en met 13 Maart jl. als hondebewaker dienst gedaan op de Centrale Markt, doch is toen blijkbaar ontslagen, omdat van hem geen gunstig politierapport was ingekomen. Naar Buiten mij verklaarde zou hij op zijn beurt aan Neijman opdracht hebben gegeven het vaartuig naar een scheepswerf buiten Amsterdam over te brengen, nadat hem dit door eigenaar van het vaartuig was verzocht. Deze eigenaar zou volgens Buiten een zekere Piet de Jong moeten zijn, waarschijnlijk wonende in de Kempenaerstraat, alhier. Wat er verder van het vaartuig terecht was gekomen wist Buiten niet. Ik rapporteur, heb mij met Limmen, die als eigenaar van het vaartuig wordt genoemd in het rapport van Blom, en met Neijman naar Aalsmeer begeven en troffen wij daar bij een scheepswerf het door Neijman overgebrachte en door Limmen vermiste vaartuig "Dirkje" aan. Neijman verklaarde, dat dit niet dezelfde werf was waar hij op Zaterdag 13 Maart het vaartuig had heengebracht. De igenaar van de werf waar het vaartuig nu lag, verklaarde dat dito op Maandag 15 Maart door twee hem onbekende personen bij hem aan dewerf was gebracht met de opdracht om het op te knappen. Een van deze beide personen, aldus de werfbaas, had zich bekend gemaakt als J. van Buiten, wonende Prejangerstr. 6 te Amsterdam-Oost. Een en ander werd mij later ook door Buiten bevstigd. De andere persoon zou volgens Buiten de door hem bedoelde Piet de Jong zijn geweest. Tevens ddelde Buiten mij toen mede, dat Piet de Jong het vaartuig wilde laten opknappen om er dan tezamen met Buiten puin mee te vervoeren. Opmerkelijk in dit verband is echter, dat Buiten het adres van Piet de Jong niet weet en deze Piet de Jong tot nu toe ook niet kunnen vinden. Ik heb Buiten eenige dagen gelegenheid gegeven om deze de Jong op te zoeken en heb in afwachting daarvan deze zaak voorloopig nog even aangehouden.

Het vaartuig "Dirkje" heb ik inbeslaggenomen en zal op Vrijdag 19 Maart door schipper Neijman weer aan de Centrale Markt wordden gebracht. Bij informatie aan het Hoofdbureau van Politie is gebleken, dat van Buiten reeds eenige veroordeelingen achter den rug heeft te weten: 12 Maart 1934. Po.Rechter te Amsterdam, wegens diefstal 3 weken gevangenisstraf.
5 Aprill 1935 Po.Rechter te Amsterdam, wegens mishandeling f. 10.- boete of 10 dagen hechtenis.
10 Februari 1938 Rechtbank te Amsterdam ter zake art. 308 Wetb. van Strafr. 3 weken hechtenis. Bij Kon.Besluit teruggebracht op 1 week. Hierbij zij opgemerkt, dat dit een veroordeeling is geweest terzake een schuldmisdrijf (aanrijding met auto).
20 Juni 1939 Rechtbank te Alkmaar, wegens diefstal in vereeniging meermalen gepleegd, 6 maanden gevangenisstraf voorwaardelijk met * Taalgebruik: Het document bevat enkele typfouten (zoals igenaar, dewerf, bevstigd, ddelde, wordden) die typerend zijn voor haastig getypte rapporten uit die tijd. Het taalgebruik is zakelijk en ambtelijk.
* Inhoud: Het rapport beschrijft een onderzoek naar een vermoedelijke verduistering of diefstal van een vaartuig. De hoofdverdachte, Jan van Buiten, probeert de schuld af te schuiven op een onvindbare 'Piet de Jong'. De rapporteur is sceptisch, mede vanwege het strafblad van Van Buiten.
* Strafblad: Aan het eind van het rapport wordt de criminele geschiedenis van Van Buiten opgesomd om zijn onbetrouwbaarheid aan te tonen. Dit omvat diefstal, mishandeling en een verkeersongeval door schuld (Art. 308 Sr). * Historische context: Het document dateert uit maart 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markt in Amsterdam was een vitale plek voor de voedselvoorziening, die streng gecontroleerd werd.
* Economische nood: Het plan om met het vaartuig "puin te vervoeren" duidt op kleinschalige economische activiteiten (mogelijk illegaal of voor de wederopbouw) die in de oorlogsjaren veel voorkwamen.
* Archivarisnotitie: Dergelijke rapporten bevinden zich vaak in de archieven van de Gemeentepolitie of de Marktwezen-afdelingen van gemeentearchieven (zoals het Stadsarchief Amsterdam). De vermelding van "hondebewaker" wijst op een specifieke bewakingsfunctie op het marktterrein.