Rapport / Interne correspondentie. 9 november 1943. Blom (Functionaris bij de Centrale Markthallen). Rapport

Aan den Hr. Steenbeek
Bedrijfshof C.M.

In opdracht van U, heb ik een onderzoek ingesteld
of de groenteschippers voldoende van hun recht van
voorschutting gebruik maken. Ik heb mij daar toe
gewend tot schipper G. Meeuwisse, deze schipper is
bestuurslid van de schippersorganisatie, en hij deelt mij
het volgende mee: "In de sluis hebben wij alle mede-
werking van het bedienend personeel en niemand zal er
zoo dwaas zijn om niet van het recht van voorschutting
gebruik te maken. Wij hebben, indertijd, ook niet
gesproken over voorschutting, want dat bestaat al jaren,
wij hebben gevraagd, om voorrang met het doorvaren door de
stad. B.v. Wij komen gelijk met een tegenliggende sleep
voor een brug, dat dan die tegenligger moet wachten en
wij voorrang krijgen om door te varen. Dit zou op drukke
dagen ongeveer 1/2 uur kunnen schelen dat wij vroeger aan
de C.M. zouden zijn. Tot zoover Meeuwisse.
Op vaarwegen waar, stroom loopt, hebben schepen die
voor de stroom afvaren, voorrang. In vaarwater tusschen
twee sluizen, dus waar geen stroom loopt, bestaat geen
regeling. Het zou mogelijk zijn, dat de ambtenaren die
de bruggen bedienen, regelend optreden, ten gunste van de
groente schippers.

C.M. 9 November '43

[Handtekening: Blom]

[Aantekening onderaan in een ander handschrift:]
Frb.

Mogelijk is dus dat
de schepen (sleep) van de
C.M. voorrang voor doorkomst
van de bruggen krijgen 12/11-43
[Paraaf] De kern van dit rapport betreft de logistieke optimalisatie van de groenteaanvoer naar de Centrale Markthallen (C.M.) in Amsterdam via het water.

1. Voorschutting: Dit is het formele recht van bepaalde schepen (zoals die met bederfelijke waar) om bij een sluis met voorrang geschut te worden. Uit het onderzoek blijkt dat dit in de praktijk al vlekkeloos verloopt.
2. Knelpunt bij bruggen: Het werkelijke probleem ligt bij de passage van bruggen binnen de stad. Omdat er op de grachten (het vaarwater tussen de sluizen) geen natuurlijke stroming is, gelden er geen standaard voorrangsregels voor tegemoetkomend verkeer. Dit zorgt voor vertragingen.
3. Voorstel: De rapporteur suggereert dat brugwachters de instructie moeten krijgen om groenteschepen die onderweg zijn naar de markthallen actief voorrang te verlenen. De geschatte tijdswinst van dertig minuten is aanzienlijk voor de versheid van de producten en de efficiëntie van de markt. Het document is gedateerd op november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening in Amsterdam was in deze periode een kritieke prioriteit. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat vormden het knooppunt voor de distributie van groente en fruit in de stad.

De aanvoer gebeurde destijds nog grotendeels per schip (vaak "westlanders" of houten veilingschuiten) vanuit tuinbouwgebieden rondom de stad. Gezien de schaarste aan brandstof en middelen was elke vorm van tijdswinst en efficiëntie in de keten van groot belang. De handgeschreven kanttekening van 12 november laat zien dat de directie de suggestie om voorrang bij bruggen te regelen direct in overweging nam.