Ambtsbrief / interne correspondentie.
Origineel
Ambtsbrief / interne correspondentie. 29 oktober 1943 (met handgeschreven aantekening "Verzonden 2/11"). Waarschijnlijk de secretarie of een specifieke dienst van een gemeente (gezien de verwijzing naar de Burgemeester en Wethouder). [Handgeschreven bovenin:]
Verzonden 2/11
[Links boven:]
37/116/1 M.
Winteropslag
stapelproducten seizoen
1943/1944.
[Rechts boven:]
VD/SV
29 October 1943.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
Hiermede hebben de ondergeteekenden de eer U te berichten, dat de tweede ondergeteekende den leider der Combinatie, den Heer W.F. Dijkstra heeft voorgesteld om het contract van den vorigen winter (zie de bijlage bij het Besluit van den Burgemeester d.d. 26 Februari 1943 No. 164 L.M. 1943) ook voor dit jaar op denzelfden basis te doen gelden, waarmede deze zich in principe bereid heeft verklaard. Slechts op een ondergeschikt punt zal deze overeenkomst moeten worden aangevuld en op een ander punt worden gewijzigd. Ten eerste is het dit jaar, in tegenstelling met het vorige jaar, mogelijk gebleken om een datum van aanvang vast te stellen en wel: 6 October 1943. Deze datum kan in artikel 2 worden vermeld.
Ten tweede zal in het nieuwe contract een bepaling moeten worden opgenomen betreffende de vergoeding van het verlies der winstmogelijkheid voor de Combinatie van artikelen, welke voor rot- en stek moesten worden verkocht. In het vorige contract werd in deze aangelegenheid niet voorzien, doch werd deze bij afzonderlijken brief aanhangig gemaakt.
Wij mogen verwijzen naar de desbetreffende correspondentie d.d. 20 April 1943 en 29 September 1943 (resp. van de Combinatie en onzen breif [sic] no. 37/116/14 M.). De tweede ondergeteekende heeft destijds namens den Burgemeester aan de Combinatie meegedeeld, dat de Gemeente met deze vergoeding accoord ging.
Deze zaak kan in artikel 4 in een aparte alinea worden geregeld.
Indien U met het bovenstaande accoord kunt gaan, geven wij U beleefd in overweging bij besluit van den Burgemeester een contract in den door ons aangegeven zin te doen vaststellen. Dit document is een ambtelijk advies gericht aan de Wethouder van Levensmiddelen. Het betreft de verlenging en lichte wijziging van een contract met "de Combinatie" (onder leiding van de heer W.F. Dijkstra) voor de winteropslag van stapelproducten (zoals aardappelen en graan).
De kernpunten van de voorgestelde wijzigingen zijn:
1. Vastleggen van een begindatum: Voor het seizoen 1943/1944 is dit 6 oktober 1943.
2. Risicodekking: Er wordt een clausule voorgesteld om de ondernemers ("de Combinatie") te compenseren voor winstderving wanneer producten door bederf ("rot- en stek") vroegtijdig of tegen een lagere prijs verkocht moeten worden. Uit de brief blijkt dat de gemeente hier informeel al mee akkoord was gegaan, maar dit nu officieel in het contract wil verankeren.
Het taalgebruik is formeel en typerend voor de Nederlandse administratie uit de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van de naamvals-n bij "den Heer", "den vorigen winter"). De typefout "breif" in de derde alinea is opmerkelijk in een verder zeer strak opgesteld document. Het document dateert van oktober 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening was in deze periode een kritieke overheidsingreep. Gemeenten speelden een centrale rol in het beheren van voorraden om schaarste te beheersen en rantsoenering mogelijk te maken.
Stapelproducten waren essentieel om de bevolking de winter door te helpen. De "Combinatie" was waarschijnlijk een samenwerkingsverband van private handelaren of veilinghouders die de fysieke opslag faciliteerden voor de gemeente. Het feit dat er onderhandeld werd over vergoedingen voor bederf, onderstreept de economische risico's en de schaarste van die tijd; elk verlies aan voedsel was zowel een financieel als een logistiek probleem voor de lokale overheid. De genoemde "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in die jaren een van de belangrijkste en zwaarst belaste functies binnen het gemeentebestuur.