Archiefdocument
Origineel
Februari 1943. [Bovenaan links:]
Februari 1943.
[Midden:]
C o n c e p t .
===========
[Bovenaan rechts:]
HB.
[Handgeschreven aantekeningen linksboven:]
copy
bij [onleesbaar] minister
D
brief nr. 37/16/42 [?]
d.d. 23.2.43
[Handgeschreven aantekening rechtsboven:]
Direkteur [met handtekening/paraaf]
Artikel I.
Partij ter andere zijde verplicht zich tegenover partij ter eener zijde, op de Centrale Markt en, indien noodig, buiten die Markt in pakhuisen of andere objecten, die daartoe door partij ter eene zijde gehuurd worden, op te slaan en aldaar gedurende de in art. 2 bedoelde periode opgeslagen te houden, behoudens in de gevallen, bedoeld in art. 2., de door de Handelsafdeeling van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (Bureau Velders) voor den winteropslag naar de Gemeente Amsterdam te zenden en voor deze gemeente bestemde stapelproducten, te weten: koolrapen, uien, wortelen en kool tot een kwantum van ongeveer 400 wagons van 10.000 kg. groenten.
Indien door de in het eerste lid genoemde afdeeling (Bureau Velders) in Den Haag meer goederen dan in het vorige lid van dit artikel bedoeld gezonden worden, zullen deze ook op de wijze, in dit artikel bedoeld, worden opgeslagen. Indien daartegen van de zijde van een of beide partijen bezwaar zal worden gemaakt, rust de beslissing bij genoemd Bureau.
De in dit artikel bedoelde goederen zullen het eigendom van partij ter andere zijde zijn, die dan ook zorg draagt voor de goederen tijdens den opslag.
Partij ter andere zijde verplicht zich, de opgeslagen stapelproducten zoo goed mogelijk te verzorgen, teneinde achteruitgang in kwaliteit zooveel mogelijk tegen te gaan en voor zoover noodig en mogelijk geleidelijk om te wisselen met nieuw aangevoerde stapelgroenten van dezelfde soort en kwaliteit, welke groenten partij ter andere zijde weder verplicht is opgeslagen te houden, overeenkomstig de bepalingen van deze overeenkomst.
Artikel 2.
[Handgeschreven in de linkerkantlijn:]
1 en loopt
De periode, gedurende welke de in artikel 1 bedoelde voorraden op de Centrale Markt en in de pakhuizen in de stad volledig [onderstreept] aanwezig moeten zijn, begint vanaf den datum dat stapelgroenten door partij ter andere zijde voor den opslag aanvaard zijn / [handgeschreven slash] tot en met 30 April 1943.
Behalve ter vervanging door nieuw aangevoerde stapelgroen-
ten Dit document is een juridisch concept voor een contract over de grootschalige opslag van voedselvoorraden in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting.
* Inhoud: Het regelt de opslag van ca. 4 miljoen kilogram (400 wagons van 10.000 kg) aan houdbare groenten (koolrapen, uien, wortelen en kool).
* Partijen: De partijen worden niet bij naam genoemd, maar de context suggereert een overeenkomst tussen de Gemeente Amsterdam (partij ter eener zijde, die de pakhuizen huurt) en een distributie-instantie of groothandelsorganisatie (partij ter andere zijde, die eigenaar blijft en voor de verzorging van de groenten zorgt).
* Bureau Velders: De centrale rol van de "Handelsafdeeling van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" (Bureau Velders) in Den Haag valt op. Dit bureau fungeerde als arbiter en verzender, wat duidt op de strakke centrale regie over de voedseldistributie tijdens de oorlogsjaren.
* Kwaliteitsbeheer: Er is expliciete aandacht voor het "omwisselen" van voorraden om bederf tegen te gaan, wat cruciaal was voor de voedselzekerheid. In 1943 was de voedselsituatie in bezet Nederland reeds precair. De overheid probeerde via de Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) strategische wintervoorraden aan te leggen om de bevolking van de grote steden te voeden. De genoemde groenten (koolrapen, wortelen) waren zogenaamde 'stapelproducten': goedkoop, calorierijk en lang houdbaar.
Bureau Velders was onderdeel van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Het feit dat dit document een 'concept' is met diverse handgeschreven correcties, laat zien hoe ambtenaren en directeuren schaafden aan de logistieke en juridische details van de voedselvoorziening onder moeilijke omstandigheden. De einddatum van de opslag, 30 april 1943, markeerde het einde van het winterseizoen, waarna de nieuwe oogst werd verwacht. Gemeente Amsterdam Rijksbureau