Afschrift van notities van een bespreking. Behoort bij brief no.37/16/4 M.d.d.23 Februari 1943 aan den Heer
Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Markt-
wezen, den Gemeentelijken Adviseur voor Voedings- en Distributie-
aangelegenheden en den Directeur van den Centralen Dienst voor de
Levensmiddelenvoorziening.

A f s c h r i f t.

N o t i t i e s van een bespreking op 1 December 1942
van den waarnemend Directeur van het Marktwezen, den
Heer J.J.Sieburgh, den Gemeentelijk Adviseur voor Voe-
dings- en Distributieaangelegenheden, den Heer F. van
Meurs, den Directeur van den Centralen Dienst voor de
Levensmiddelenvoorziening, den Heer Ter Heege, den Bu-
reauchef van het Marktwezen, den Heer Van Duinhoven,
met de grossiers der Centrale Markt, de Heeren Dijkstra,
Kramer en Draaisma.

O n d e r w e r p: Winteropslag stapelgroenten 1942/1943

De Heer Dijkstra deelt, naar aanleiding van het besprokene in de vorige
vergadering mede, dat de Combinatie haar oorspronkelijk
plan intrekt en daarvoor thans een nieuwevoorstel wil
indienen. Dit luidt als volgt: De Gemeente koopt van het
Bureau Velders de artikelen, die moeten worden opgesla-
gen en wordt daarmede dus eigenaresse van deze artikelen.
De opslagkosten komen voor rekening van de Gemeente en
zij belast de Combinatie met de uitvoering ervan. Tegen
den tijd, dat de opgeslagen goederen moeten worden opge-
ruimd, treedt de Combinatie van grossiers als koopster
op tegen den dan geldenden marktprijs, verhoogd met
f. 1.10 per 100 kg. kosten van het Bureau Velders.

De Heer Van Meurs neemt eens even aan, dat de Gemeente dit voorstel zal
accepteeren; het staat wel vast, dat zij dan medezeggen-
schap zou moeten hebben in de aan den opslag verbonden
kosten. Zij zal namelijk die kosten moeten betalen. De
Gemeente zal dan dus volledig als koopvrouw optreden met
alle daaraan verbonden risico's met name of de goederen
wel afgenomen zullen worden, bederf, inwegen e.d..

De Heer Dijkstra zegt, dat de Combinatie als koopster van de Gemeente zal
optreden en niemand anders; een en ander op grondslag
van loyale samenwerking.

De Heer Van Meurs merkt op, dat de Gemeente dus zal koopen met medewerking
van de Combinatie, want deze Combinatie zou zich dan
ook verplichten, om de artikelen welke opgeslagen liggen
op het moment, dat ze onder den kleinhandel moeten wor-
den gebracht, van de Gemeente af te nemen. Evenwel rijst
de vraag, wat de Combinatie zal doen wanneer de Gemeente
de goederen van de hand wil doen en de Combinatie om wel-
ke reden dan ook zich niet als koopster meldt. De Gemeen-
te zou toch kwalijk met de goederen kunnen blijven zit-
ten. Bij dit stelsel zouden dan groote moeilijkheden kun-
nen rijzen, De Combinatie stelt het fust beschikbaar en
de Gemeente betaalt daarvoor huur; over de hoogte daar-
van zal nog een ernstig woord moeten worden gesproken.
Hij wil evenwel al direct opmerken, er niet aan te den-
ken f 0.50 huur per kist te betalen. Het losloon, onder-
houd, vrachten en dergelijke zullen door de Gemeente wor-
den gedragen, benevens een vergoeding aan eenige met de
uitvoering belaste grossiers der Combinatie. D.w.z. dat
de Ge

--- * Taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige spelling (den Heer, waarnemend, koopster) en bevat enkele typefouten zoals "nieuwevoorstel" (aan elkaar geschreven). Opvallend is de term "koopvrouw" om de rol van de Gemeente als marktpartij aan te duiden.
* Juridische en Economische Verschuiving: Het voorstel van de grossiers ("de Combinatie") legt het eigendomsrisico volledig bij de Gemeente neer. De Gemeente financiert de inkoop en opslag, terwijl de grossiers zich enkel committeren aan de uitvoering en latere afname tegen marktprijs.
* Conflictpunten: De discussie spitst zich toe op het risico van bederf en de hoogte van de kosten. De heer Van Meurs (namens de Gemeente) is kritisch over de voorgestelde huurprijs van het fust (de kisten) en de garanties dat de grossiers de goederen ook daadwerkelijk zullen afnemen wanneer dat nodig is.

--- Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een strikt distributiesysteem en schaarste aan voedsel. "Stapelgroenten" (zoals aardappelen en kool) waren essentieel voor de volksvoeding in de winter.

De Gemeente (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de referentie naar de "Centrale Markt") speelde een cruciale rol in het veiligstellen van deze voorraden om hongersnood te voorkomen. De onderhandelingen laten zien hoe de overheid gedwongen werd commerciële risico's over te nemen van private handelaren om de voedselvoorziening te garanderen, terwijl er tegelijkertijd scherp onderhandeld werd over de uitvoering en de kosten (zoals die van "Bureau Velders").