Getypte brief/ambtelijk schrijven. 25 mei 1943. Onbekend (waarschijnlijk een functionaris van de visverdeling in Amsterdam). VD/HB.

43/6/10 M.
25 Mei 1943.

de Ondervakgroep Veilingen van
Visch,
Secr. Staatsvisschershavenbe-
drijf,
I J m u i d e n .

In de bekende opgave van personeel van vischafslagen, dat in aanmerking zou kunnen komen voor een vrijstelling van de "Arbeitseinsatz", heb ik ook doen opnemen de namen der leden der Verdeelingscommissie Amsterdam, die in den afslag bij de verdeeling ook daadwerkelijk werkzaamheden verrichten. Abusievelijk is achter hun namen vermeld als functie "vischhandelaar". Als gevolg hiervan zijn bedoelde personen door U van de lijst afgevoerd en heb ik voor hen geen vrijstellingsbewijs ontvangen.

Ik merk hieromtrent thans het volgende op.

Vier leden dezer Commissie, t.w. de heeren K. Lammers, Th. Sliphorst, C. van Zanten en M. Gootjes zijn sedert geruimen tijd niet meer als kleinhandelaar in de verdeeling opgenomen; zij verrichten den geheelen dag werkzaamheden in de vischhal en zijn de deskundigen, die de kwaliteit van de aanvoeren beoordeelen; zij zijn van des morgens 6 uur tot s' avonds 9 à 10 uur (in de zomermaanden) op de Vischmarkt aanwezig; zij ontvangen voor hun werkzaamheden een vaste wekelijksche vergoeding; volledigheidshalve zij vermeld, dat bovengenoemde leden ook als grossierscombinatie optreden; des winters in mosselen; des zomers hebben hun grossierszaken evenwel niets te beteekenen.

Ten aanzien van het lid der Commissie Böhne ligt de zaak iets anders; des s' morgens en veelal ook des middags verricht hij gedurende eenige uren werkzaamheden in de vischhal; hem wordt hiervoor evenwel geen geldelijke vergoeding uitgekeerd en hij treedt dan ook verder normaal als kleinhandelaar (winkelier) op.

Verder moet nog gewezen worden op de werkzaamheden der bovenvermelde personen als leden der Verdeelingscommissie, in welke functie zij voor de vischvoorziening der Gemeente Amsterdam waardevolle adviezen verstrekken.

Alles bijeen genomen kan worden verklaard, dat de diensten van bovengenoemde personen voor de Amsterdamsche

(Document breekt hier af) Dit document is een administratief bezwaarschrift of verduidelijking betreffende de status van essentieel personeel in de Amsterdamse vishandel tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de Arbeitseinsatz: de verplichte tewerkstelling van Nederlandse mannen in de Duitse oorlogsindustrie.

De schrijver betoogt dat een aantal personen ten onrechte van een vrijstellingslijst zijn geschrapt omdat zij abusievelijk als "vischhandelaar" (kleinhandelaar) waren aangemerkt. De auteur voert aan dat zij in werkelijkheid onmisbare experts en functionarissen zijn binnen de visverdeling en kwaliteitscontrole. Door hun werkzaamheden als cruciaal voor de voedselvoorziening van Amsterdam te presenteren, probeert de schrijver te voorkomen dat zij naar Duitsland worden gezonden. Er wordt een specifiek onderscheid gemaakt tussen de voltijdse experts (Lammers, Sliphorst, Van Zanten en Gootjes) en de heer Böhne, die een hybride rol vervult. In mei 1943, de datum van deze brief, was de druk van de Duitse bezetter om Nederlandse arbeidskrachten in te zetten voor de Duitse oorlogseconomie enorm toegenomen. Vrijstellingen (zogenaamde 'Sperren') waren van levensbelang. Sectoren die te maken hadden met de primaire voedselvoorziening, zoals de visserij en distributie, konden onder strikte voorwaarden aanspraak maken op dergelijke vrijstellingen.

De brief biedt een uniek inkijkje in de bureaucratische strijd die achter de schermen werd gevoerd om burgers te beschermen tegen deportatie voor dwangarbeid. De genoemde instanties, zoals de Ondervakgroep Veilingen van Visch en het Staatsvisschershavenbedrijf in IJmuiden, speelden een centrale rol in de strak gereguleerde distributieketen tijdens de bezettingsjaren. Het document toont ook de lange werkdagen (van 6:00 tot 22:00 uur) en de complexe structuur van de vismarkt in oorlogstijd.