Brief/Verzendlijst betreffende de distributie van levensmiddelen.
Origineel
Brief/Verzendlijst betreffende de distributie van levensmiddelen. 7 april 1943. NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE
AFD. Verdeeling [onderstreept]
BETREFFENDE leveranties Deensche aal [onderstreept]
BERICHT OP SCHRIJVEN VAN [leeg]
No. [leeg]
BIJ ANTWOORD VERMELDEN:
No. 5235, V/Pe [onderstreept]
BIJLAGEN [leeg] STUKS, T W.: [leeg]
AFSCHRIFT VOOR den Heer Directeur van het Marktwezen
739 [handgeschreven rechtsboven]
def [handgeschreven in kader]
Den Centralen Controledienst
Afdeeling Spijsvetten en Visscherij
Van Blankenburgstraat 71
'S-GRAVENHAGE.-
[Paraaf/Handtekening] m.i.V.d.H.
Spaard. [handgeschreven]
Hr Stam [handgeschreven]
'S-GRAVENHAGE, 7 April 1943
2e ADELHEIDSTRAAT 300
No. 46 9/100 / 4 M. 1943 9/4 [Paars stempel]
Bij dezen deelen wij U mede, dat de hieronder volgende leveranties van gerookte Deensche aal tegen consumentenprijs in den loop van deze week zullen plaats vinden.
| Leverancier [onderstreept] | Geadresseerde [onderstreept] | Hoeveelheid [onderstreept] |
|---|---|---|
| W. Kok-Spaarndam | Verkeersinspectie Amsterdam | 107 halve kg. |
| H. Pander & Zn. - Wagenstr. 1 - 's-Gravenh. | 1.750 ½ kg | |
| A'damsche Droogdokmij, Meeuwenlaan 56, Amsterdam | 1.086 ½ kg | |
| K. Visser - Oud Beyer-land | N.V. Boele's Scheepswerf en Machinefabriek - Bolnes | 128 ½ kg |
| Th. Buchheister - Galileistraat 32 R'dam | 1.200 ½ kg | |
| Ned. Staalfabriek v/h J.M. de Muinck-Keizer - Havenweg 7 - Utrecht | 778 ½ kg | |
| A. Goethart Jzn. Zaandijk | idem | 401 ½ kg |
| Ned. Dokmij, Noorder Ypolder 8 - A'dam | 58 ½ kg | |
| G. Oenen - Zaandijk | idem | 458 ½ kg |
| G.W. Toln - Spaarndam | idem | 458 ½ kg |
| P. Kraan - O. Wetering | idem | 458 ½ kg |
| G.C. Mey & Zn. M'dam | idem | 300 ½ kg |
| A.C. van den Kommer - Uitgeest | idem | 130 ½ kg |
| H. Miedema - M'dam | Wolff & Someyn, 1e v.d. Kunstr. 5 - 's-Gravenh. | 102 ½ kg |
z.o.z.
2e ADELHEIDSTRAAT 300, 'S-GRAVENHAGE, POSTGIROREKENING 245271, TELEGRAMADRES: NEDVISCEN, TELEFOON 720080, INTERCOMM. XX
VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE TELEFOON 722641
[Linksonder:] (A) 28071 - 2000 - 2 - '43 - V.V.O. 1789 - K 1157 - 43600
--- Dit document is een administratieve kennisgeving van de Nederlandsche Visscherijcentrale uit april 1943. Het betreft de toewijzing en levering van gerookte aal uit Denemarken aan verschillende instanties en bedrijven in Nederland.
Opvallend is de aard van de ontvangers: het gaat niet om vishandels voor de reguliere burger, maar grotendeels om grote industriële bedrijven en vitale sectoren, zoals:
* Scheepswerven en metaalindustrie: Boele’s Scheepswerf, Amsterdamsche Droogdok Maatschappij (ADM), Nederlandsche Dok Maatschappij (NDM) en de Nederlandsche Staalfabriek (Demka).
* Overheidsinstanties: De Verkeersinspectie.
* Meubelfabrieken: H. Pander & Zn. (die tijdens de oorlog ook voor de Duitse oorlogsindustrie produceerde).
De hoeveelheden worden uitgedrukt in "halve kg", wat duidt op voorverpakte eenheden voor distributie aan individuele werknemers. De vermelding "tegen consumentenprijs" wijst op een strikt gereguleerde distributie waarbij prijsbeheersing essentieel was. De afkorting "idem" bij de leveranciers Goethart tot en met Van den Kommer suggereert dat hun leveranties gezamenlijk naar de Ned. Dokmij in Amsterdam gingen.
--- Het document dateert uit de kern van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De Nederlandsche Visscherijcentrale was een zogenaamd 'bedrijfschap' of 'centrale' die door de bezetter was opgezet (of gecontroleerd) om de schaarse middelen en voedselstromen centraal te beheersen.
Tijdens de oorlog was er sprake van een strikt distributiesysteem (de bonnenkaart). Echter, werknemers in de zware industrie of bedrijven die belangrijk waren voor de (Duitse) oorlogsproductie kregen vaak extra rantsoenen of toegang tot specifieke partijen voedsel om de productie en goede wil op peil te houden. Gerookte aal uit Denemarken (eveneens bezet gebied) werd in dit kader als een vorm van 'bijvoeding' of extraatje voor deze specifieke arbeidersgroepen ingezet.
De administratieve precisie (stempels, referentienummers) toont de vergaande bureaucratisering van de voedselschaarste in deze periode. De genoemde bedrijven in Amsterdam en Utrecht werkten in die jaren vaak onder dwang of directe aansturing voor de Wehrmacht of Kriegsmarine, wat verklaart waarom zij prioriteit kregen bij de verdeling van dergelijke goederen.