Getypt rapport (afschrift). 7 februari 1943. Afschrift

R A P P O R T .

Op Donderdag 4 Februari 1943, ontving de Keuringsdienst van Waren een aanvraag via het Marktwezen, voor keuring van een wagen met gezouten bliek, welke in bedorven toestand zou zijn en zich moest bevinden op de markt van de Albert Cuypstraat.
Deze aanvraag werd door den chef-keurmeester aan mij doorgegeven en ik begaf mij, met den Heer Vermeulen naar de Albert Cuypstraat, waar ik een handwagen aantrof, welke gevuld was met gezouten bliek en waarvan de eigenaar J.Budding te Amsterdam was. De gezouten bliek werd door mij onderzocht en omdat ze in ondeugdelijken toestand verkeerde, afgekeurd.
De oorzaak was dat de visch te licht gezouten was, daardoor was verzuurd en een onaangename lucht afgaf.
Ik heb ze daarna in de vuilnisschuit aan de Stadhouderskade vernietigd. Door mij werd een bewijs van afkeuring afgegeven.
De bewuste ton bliek was den vorigen dag uit de verdeeling gekomen aan de Gem.Vischafslag en behoorde tot een partij van 2 tonnen welke toen was verdeeld. Van deze partij zijn 5 of 6 vaten door mij nagezien en goed bevonden. Bij de overige vaten welke niet werden ~~nagazian~~ gekeurd bevond zich de vermelde afgekeurde ton bliek.
J.Budding heeft de ton bliek moeten betalen voordat hij het terrein van de Vischmarkt mocht verlaten. Met het afkeuringsbewijs begaf hij zich naar het kantoor van de Gem.Vischafslag en vroeg terugbetaling van de afgekeurde visch. Hij ontving een weigerend antwoord. Door mij werd aan den boekhouder, den Heer Jongbloed, gevraagd waarom deze ton bliek niet werd vergoed, daar dit toch de algemeene regel is, maar hij deelde mij mede, dat hij overleg gepleegd had met den Directeur van het Marktwezen om deze ton bliek uit te betalen, maar dat de Directeur had gezegd dat geen terugbetaling kon plaats hebben omdat de partij bliek was goedgekeurd en reeds was verrekend aan den inzender, de firma Joh.de Korte, kantoor in de Vischhal C te IJmuiden.
Ik heb hiervan mededeeling gedaan aan den chef-keurmeester, welke mij opdroeg hiervan rapport te maken. Doordat de Heer J. Budding niet ~~de schade niet de schade~~ kan lijden (f.38.-) ben ik van meening dat hij wel aanspraak kan maken op vergoeding daar de Keuringsdienst van Waren zich niet aansprakelijk kan stellen voor al de visch welke wordt aangevoerd en het Marktwezen te verzoeken de firma de Korte hierover aan te spreken.

Amsterdam, 7. 2 '43.
(get.) J. Snoek.
keurm. * Kern van de zaak: Een marktkoopman (J. Budding) kocht een ton gezouten bliek die bij aankomst op de Albert Cuypmarkt bedorven bleek (verzuurd door te weinig zout). De vis werd door de keurmeester onmiddellijk vernietigd in een vuilnisschuit.
* Bureaucratisch conflict: De koopman vordert zijn 38 gulden terug, maar de Gemeentelijke Vischafslag weigert dit. De reden is dat de partij eerder steekproefsgewijs was goedgekeurd en de betaling aan de leverancier in IJmuiden al was voldaan.
* Standpunt keurmeester: Keurmeester Snoek kiest partij voor de kleine ondernemer. Hij stelt dat Budding de schade van f. 38,- niet kan dragen en suggereert dat de gemeente de leverancier (Firma de Korte) aansprakelijk moet stellen in plaats van de last bij de koopman te leggen.
* Taalgebruik: Het rapport is opgesteld in de toen geldende spelling (bijv. "visch", "algemeene", "ondeugdelijken") en is zakelijk-ambtelijk van toon. Dit document stamt uit februari 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de bezetting was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd en schaars. Kwaliteitscontrole door de Keuringsdienst van Waren was essentieel om volksgezondheidsproblemen te voorkomen, zeker bij bederfelijke waar zoals vis.

Opvallend is dat ondanks de oorlogsomstandigheden, de ambtelijke procedures en juridische regels omtrent marktverkoop en schadevergoeding zeer nauwgezet werden opgevolgd. Het bedrag van 38 gulden was in 1943 een aanzienlijk bedrag (vandaag de dag vergelijkbaar met ongeveer 250 tot 300 euro aan koopkracht), wat verklaart waarom er een officieel rapport werd opgemaakt voor dit geschil. De Albert Cuypmarkt was ook toen al een centraal punt voor de Amsterdamse voedselvoorziening.