Ambbtelijke brief/rapportage betreffende de distributie en financiële afwikkeling van bokkingen (gerookte haring). 11 mei 1943 Waarschijnlijk ambtenaren van de gemeentelijke vismarkt of voedselvoorziening (ondertekend door De Haer en Van Duinhoven volgens de kantlijn). [Linksboven in blauw potlood:] Verzonden 13/5 [?]
[Rechtsboven in blauw potlood:] M. Müller [?] / te kennisneming

VD/HB.

46a/138/11 M.
1.

11 Mei 1943.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Voor de goede orde hebben de ondergeteekenden de eer U in bijlage dezes een overzicht over te leggen van het resultaat van de distributie van bokkingen in onze Gemeente. Zooals uit het overzicht van de van de Nederlandsche Visscherij Centrale ten verkoop ontvangen bokkingen blijkt, zijn in totaal ontvangen: 1.597.274 stuks. Aan de kassen van de Vischmarkt is van de kleinhandelaren een bedrag ontvangen van f 152.253,60, voor in totaal 1.522.536 stuks bokkingen.

Het verschil wordt verklaard, doordat door den Keuringsdienst van Waren in totaal 74.597 stuks bokkingen zijn afgekeurd (zie voor specificatie de in bijlage dezes overgelegde staat van afkeuringen).

Het resteerende verschil van 141 stuks bokkingen wordt verklaard, doordat deze bokkingen, afkomstig uit beschadigde kistjes, beschikbaar zijn gesteld aan personeel der Spoorwegen, Vischmarkt/en Verdeelingscommissie.

[In de linker kantlijn:] /de heeren De Haer en Van Duinhoven, die met de uitvoering van de geheele regeling waren belast - /hebben [gevolgd door parafen]

Wij deelen U verder mede, dat de Nederlandsche Visscherij Centrale een nota heeft gezonden voor 1.600.000 stuks bokkingen. Wij stellen ons evenwel op het standpunt, dat de gemeentelijke afslag ten aanzien van dezen bokkingverkoop geen andere positie inneemt, dan zij doet ten aanzien van andere inzenders.

Voor alle inzenders van visch wordt verkocht voor rekening en risico van de zenders. De netto-opbrengst van de visch (na aftrek van 2 % afslagkosten) wordt uiteindelijk aan den inzenders overgemaakt. Deze positie dient ook tegenover de Nederlandsche Visscherij Centrale te worden ingenomen. Trouwens, in de voorbesprekingen met de directie der Nederlandsche Visscherij Centrale is uitdrukkelijk overeengekomen, dat de Gemeente de bokkingen niet van de Centrale koopt, doch deze voor de Centrale zal verkoopen. De Heer Haasnoot heeft hierin toegestemd.

De afgekeurde bokkingen zullen derhalve komen voor rekening van de Nederlandsche Visscherijcentrale. Het... [tekst loopt af aan onderzijde] * Kern van het document: De gemeente legt verantwoording af over de verkoop van ruim 1,5 miljoen bokkingen. Er is een dispuut met de leverancier (NVC) over de facturatie: de NVC wil 1,6 miljoen stuks betaald krijgen, terwijl de gemeente alleen wil betalen voor de daadwerkelijk verkochte, goedgekeurde vis.
* Kwantitatieve gegevens:
* Ontvangen volgens opgave: 1.597.274 stuks.
* Verkocht aan kleinhandelaren: 1.522.536 stuks.
* Opbrengst: ƒ 152.253,60.
* Afgekeurd door Keuringsdienst: 74.597 stuks.
* Restant (beschadigd/personeel): 141 stuks.
* Juridisch-financieel standpunt: De gemeente stelt dat zij slechts optreedt als bemiddelaar (commissionair). De vis wordt verkocht "voor rekening en risico van de zenders". De afkeurkosten komen dus voor rekening van de NVC.
* Betrokken personen: De heren De Haer en Van Duinhoven (uitvoerders), de heer Haasnoot (waarschijnlijk contactpersoon bij de NVC) en een wethouder. Dit document stamt uit mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een strikt distributiestelsel voor voedsel vanwege schaarste.

De Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC) was een door de bezetter gecontroleerd orgaan dat de gehele visketen reguleerde. Bokking (gerookte haring) was een belangrijk volksvoedsel omdat het relatief goedkoop was en langer houdbaar dan verse vis.

De brief toont de bureaucratische realiteit van de oorlog: ondanks de bezetting bleven Nederlandse gemeentelijke administraties nauwgezet boekhouden en probeerden zij hun financiële belangen te beschermen tegenover centrale organen. De details over de 141 bokkingen uit "beschadigde kistjes" die aan spoorwegpersoneel en de marktmeesters werden gegeven, illustreert hoe zelfs de kleinste hoeveelheden voedsel in die tijd nauwkeurig verantwoord moesten worden.