Getypt verslag of ambtelijke brief (pagina 2 van een groter geheel). -2-

laatste woord zal hierover evenwel nog niet zijn gesproken, aangezien de Nederlandsche Visscherij Centrale de afkeuring der bokkingen betwist. Zij heeft tijdens de distributie 2 experts uit Den Haag gezonden, die de partijen afgekeurde bokkingen hebben beoordeeld en daarna verklaard zich met den uitspraak van den keurmeester niet te kunnen vereenigen. Zelfs opperden zij de mogelijkheid van een proces-verbaal tegen den keurmeester wegens vernietiging van levensmiddelen! De keurmeester heeft zijn standpunt desniettemin gehandhaafd en de bokkingen op grond van art. 5 der Warenwet afgekeurd voor menschelijke consumptie.

Vaststaat naar onze meening evenwel, dat de Gemeente de afgekeurde bokkingen niet met de Nederlandsche Visscherij Centrale behoeft af te rekenen.

Ten aanzien van de door den kleinhandel ingenomen distributiebonnen kunnen wij U het volgende melden.

In totaal heeft de kleinhandel bij den Distributiedienst ingeleverd 649.571 bonnen. Iedere bon gaf recht op twee bokkingen, zoodat het aantal bonnen 1.299.142 bokkingen vertegenwoordigt. De kleinhandel heeft in totaal ontvangen rond 1.497.600 bokkingen. + 25.000 stuks, welke aan Gemeente-Diensten zijn beschikbaar gesteld, is tezamen 1.522.600 stuks.

Zaterdag 24 April des namiddags 2.30 uur zijn rond 198.450 bokkingen zonder bon vrijgegeven (1.497.600 - 1.299.142), op grond van de overweging, dat de keurmeester last gaf zorg te dragen, dat de bokkingen niet de Paaschdagen bij den handel zouden blijven overstaan uit vrees voor bederf. Wanneer men aanneemt, dat de bevolking momenteel rond 750.000 menschen beloopt, beteekent dit, dat ± 90 % van de bevolking haar bonnen heeft ingeleverd. Dit mag, naar het ons wil voorkomen, een zeer goed resultaat worden genoemd. Er blijkt uit, dat, in weerwil van de kwaliteit, welke nu eenmaal niet prima kon zijn, de bevolking dezesdistributie wel op prijs heeft gesteld.

Ten slotte nog een mededeeling over de kistjes, waarin de bokkingen waren verpakt. Dit aantal bedroeg ± 10.000. De bokkingen werden door de Centrale inclusief emballage geleverd, dus konden deze aan den kleinhandel worden doorgeleverd. Aangezien in dat geval het meerendeel der kistjes tot brandhout zou worden gemaakt, hebben wij in overleg met U en de Nederlandsche Visscherij Centrale den kleinhandel opgedragen de leege emballage aan de Vischmarkt terug te leveren. Aan deze opdracht heeft men vrijwel voldaan. 9338 kistjes zijn weder ingeleverd.

Deze zijn met Uw goedvinden en dat van de Centrale ter beschikking gesteld van de Combinatie Lammers, welke Combinatie materiaal noodig had voor den aanmaak van fust voor haar garnalenaanvoer. Voor zoover de kistjes voor dit doel niet noodig waren, heeft de Combinatie ze verkocht aan eenige rookers voor de somma van ƒ 0,07 per stuk. Het komt ons billijk voor, dat de Combinatie de geheele partij van 9338 stuks voor dezen prijs overneemt. Het komt ons verder het meest gewenscht voor, dat de opbrengst, dus ƒ 653,66 wordt gestort in het zgn. vrachtpotje der Nederlandsche Visscherij Centrale, zoodat dit bedrag Dit document biedt een gedetailleerd inkijkje in de bureaucratische en logistieke afhandeling van voedseldistributie tijdens de bezettingsjaren. Enkele kernpunten:

• Conflict over voedselkwaliteit: Er is een duidelijke frictie tussen de lokale keurmeester (die volksgezondheid bewaakt) en de centrale visserijautoriteit (die verspilling wil voorkomen). De dreiging met een proces-verbaal voor het "vernietigen van levensmiddelen" onderstreept de schaarste.
• Kwantitatieve precisie: De tekst bevat exacte cijfers over bonnen en aantallen vissen, wat typerend is voor de strak gereguleerde distributie-economie.
• Ad-hoc besluitvorming: Om bederf tijdens het paasweekend te voorkomen, worden bijna 200.000 bokkingen buiten het bonnenstelsel om ("zonder bon") vrijgegeven. Dit toont aan dat men pragmatisch moest omgaan met de gebrekkige koelfaciliteiten en kwaliteit van die tijd.
• Schaarste aan materialen: Zelfs de houten kistjes (emballage) zijn van grote waarde. Om te voorkomen dat ze als brandhout eindigen, worden ze ingezameld voor hergebruik in de garnalenvisserij. Het document dateert uit de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC) werd in 1941 door de bezetter opgericht om de gehele visserijketen te controleren. De genoemde datum (zaterdag 24 april) in combinatie met Pasen komt exact overeen met het jaar 1943.

De tekst weerspiegelt de precaire situatie van de voedselvoorziening: de kwaliteit van de vis is "niet prima", maar desondanks levert 90% van de bevolking (geschat op 750.000 in dit specifieke gebied, waarschijnlijk de regio Amsterdam of Rotterdam gezien de aantallen) trouw de bonnen in. De "Combinatie Lammers" was een destijds bekende organisatie in de visserijsector. Het document illustreert de constante balans tussen de strenge regels van de distributie en de praktische noodzaak om bederf en tekorten aan brandstof en materiaal te beheersen.