Ambtelijke brief/rapportage betreffende de visdistributie. 11 mei 1943. (Handgeschreven bovenaan:) extra [gevolgd door initialen/paraf]

vD/HB.

46a/138/11 M.
1.

11 Mei 1943.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Voor de goede orde hebben de ondergetekenden de eer U in bijlage dezes een overzicht over te leggen van het resultaat van de distributie van bokkingen in onze Gemeente. Zooals uit het overzicht van de van de Nederlandsche Visscherij Centrale ten verkoop ontvangen bokkingen blijkt, zijn in totaal ontvangen: 1.597.274 stuks. Aan de kassen van de Vischmarkt is van de kleinhandelaren een bedrag ontvangen van ƒ 152.253,60, voor in totaal 1.522.536 stuks bokkingen.

Het verschil wordt verklaard, doordat door den Keuringsdienst van Waren in totaal 74.597 stuks bokkingen zijn afgekeurd (zie voor specificatie de in bijlage dezes overgelegde staat van afkeuringen).

Het resteerende verschil van 141 stuks bokkingen wordt verklaard, doordat [handgeschreven:] / deze bokkingen, afkomstig uit beschadigde kistjes, beschikbaar zijn gesteld aan personeel der Spoorwegen, Vischmarkt [handgeschreven:] / en Verdeelingscommissie. [getypt 'xxxxx' is doorgehaald]

[Kantlijnnotitie links:] / de heeren De Haer en Van Duinhoven, die met de uitvoering van de geheele regeling waren belast / hebben

Wij deelen U verder mede, dat de Nederlandsche Visscherij Centrale een nota heeft gezonden voor 1.600.000 stuks bokkingen. Wij stellen ons evenwel op het standpunt, dat de gemeentelijke afslag ten aanzien van dezen bokkingverkoop geen andere positie inneemt, dan zij doet ten aanzien van andere inzenders.

Voor alle inzenders van visch wordt verkocht voor rekening en risico van de zenders. De netto-opbrengst van de visch (na aftrek van 2 % afslagkosten) wordt uiteindelijk aan den inzenders overgemaakt. Deze positie dient ook tegenover de Nederlandsche Visscherij Centrale te worden ingenomen. Trouwens, in de voorbesprekingen met de directie der Nederlandsche Visscherij Centrale is uitdrukkelijk overeengekomen, dat de Gemeente de bokkingen niet van de Centrale koopt, doch deze voor de Centrale zal verkoopen. De Heer Haasnoot heeft hierin toegestemd.

De afgekeurde bokkingen zullen derhalve komen voor rekening van de Nederlandsche Visscherijcentrale. Het * Administratieve nauwkeurigheid: Het document toont een uiterst gedetailleerde boekhouding. Van de ruim 1,5 miljoen bokkingen wordt zelfs een verschil van 141 stuks (0,009%) specifiek verantwoord (beschadigde kistjes verdeeld onder personeel).
* Juridisch geschil: Er is een conflict over de facturatie. De Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC) heeft 1.600.000 stuks gefactureerd, terwijl er aanzienlijk minder zijn ontvangen en verkocht. De opstellers van de brief (De Haer en Van Duinhoven) benadrukken dat de gemeente slechts als tussenpersoon/commissionair fungeert en dat het risico van afkeuring bij de verzender (de NVC) ligt.
* Terminologie: De term "afslag" verwijst hier naar de gemeentelijke visafslag die de verkoop faciliteert en hiervoor een commissie van 2% inhoudt.
* Personen: Genoemd worden de heren De Haer en Van Duinhoven (verantwoordelijk voor de uitvoering) en de heer Haasnoot (directeur bij de NVC). * Oorlogstijd: De datum mei 1943 valt midden in de Duitse bezetting van Nederland. Voedselvoorziening was een kritieke taak van de gemeente onder streng toezicht van de bezetter.
* Distributiesysteem: Bokking was een belangrijk volksvoedsel tijdens de oorlog omdat het relatief goedkoop en houdbaar was. De NVC was een door de overheid gecontroleerde organisatie die de gehele visketen reguleerde om de voedselvoorziening (en export naar Duitsland) te beheersen.
* Schaarsche en Bureaucreatie: De noodzaak om elk visje te verantwoorden vloeit voort uit de extreme schaarste en de daaruit voortvloeiende angst voor fraude of zwarte handel. Zelfs de 141 vissen voor het personeel moesten officieel worden vastgelegd. Genoemd worden de heren De Haer en Van Duinhoven (verantwoordelijk voor de uitvoering) en de heer Haasnoot (directeur bij de NVC).