Archief 745
Inventaris 745-416
Pagina 137
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Archiefdocument

Juli 1943.

Origineel

Juli 1943. Opgaven van verzonden resp. aangekomen wagen-ladingen van / aan de Centrale Markt te Amsterdam

Maand Aankomst Vertrek
Goederen- soort Aantal wgs Aantal tonnen Afzender Goederen- soort Aantal wgs Aantal tonnen Geadresseerde
Juli 1943 Aardappelen 351 3869.2 V.B.N.A. emballage 80 230.8 Gr. Fa. C. Eykel, v. Harten, de Geus, Timmermans, v. d. W. Heeremans, Rykse, Draaisma, A. V. T. d. Maggi, P.V.N. de Jong, Breugel, Asd. Tussen v. Dijk, Kramer, Italiaander, Rustenburg.
fruit 120 678.5 Heijmans, Timmermans, de Jong, Ossendrijver, Hagenaars, Hakker, v. Harten, Rykel, Pryl, Draaisma, Heiser, P.V.N. de Geus, Beugel.
komkommers 7 29.- Ruhe, Paarlberg
erwten 96 362.9 v. Dijk, Heizer, Kitz, v. Es, v. Harten, Spierings, Rykse, Draaisma, P.V.N. de Geus, Dekker, Kooy, Heeremans, Esveld, Eykel, Ossendrijver, Timmermans, Hakker, Esveld, Plyderveen, Dikstaal, Kramer. mest 28 515.2 Baas, N.C.V.
aardappelen 30 272.9 V.B.N.A. Centr. Bur.
boonen 1 6.- Paarlberg
beenen 2 5.5 Timmermans, 146
gresbuizen 2 23.7 Braat
jam 1 2.8 v. Bladeren
kool 5 56.7 Dikstaal, Groco
boonen 11 61.3 de Geus
uien 1 7.6 v. Harten
cokes 3 49.1 Styl, Numan
emballage 2 2.8 Limb. Kolengroothandel Veiling.
groenten 256 1063.8 Byl, Esveld, v. Es, Kooy, Kitz, Meyer, Eyker, v. Dijk, Draaisma, Plyderveen, Rykse, Bourgonjen, Heizer, v. Harten, Ruhe, Meyer, Kindeman, Ossendrijver, Heeremans, Spuerings, Hakker, v. d. Gracht, Oostrum, Italiaander, Dikstaal, Timmermans, de Geus, Kramer, Sloos, Nathan, Rykse, Kindeman.
850
146
* Logistieke Balans: Er is een opvallend verschil tussen aankomst (850 wagens) en vertrek (146 wagens). Dit duidt erop dat het merendeel van de producten in de stad werd geconsumeerd. Het vertrek bestond grotendeels uit 'emballage' (lege fust/kisten) en 'mest', wat wijst op een gesloten logistieke cirkel waarbij afvalproducten teruggingen naar het land.
* Organisaties: De V.B.N.A. (Vereniging van Bureau's voor de Nederlandsche Aardappelhandel) verschijnt als de grootste speler, wat past bij de centrale sturing van de voedselvoorziening in 1943.
* Ongebruikelijke posten: De vermelding van 'beenen' (beenderen) en 'gresbuizen' (rioolbuizen) op een marktlijst duidt erop dat de Centrale Markt in oorlogstijd breder werd ingezet voor de stedelijke distributie van diverse schaarse goederen. Dit register stamt uit een kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog. In 1943 was de voedseldistributie in Nederland volledig onderworpen aan het systeem van de Rijksbureaus. De Centrale Markt te Amsterdam (geopend in 1934) fungeerde als het centrale punt waar de aanvoer vanuit de omliggende tuinbouwgebieden (zoals het Westland en de kop van Noord-Holland) werd gecontroleerd en verdeeld. De aanwezigheid van namen als 'Italiaander' bij de geadresseerden is wrang en historisch significant, aangezien Joodse handelaren in deze periode reeds grotendeels uit het openbare economische leven waren verdreven of gedeporteerd; hun namen in de administratie kunnen wijzen op "Ariseringen" van hun bedrijven of nog lopende afwikkelingen. C. Eykel P.V.N. de Geus P.V.N. de Jong V.B.N.A. Centr W. Heeremans De V.B.N.A. (Vereniging van Bureau's voor de Nederlandsche Aardappelhandel) verschijnt als de grootste speler wat past bij de centrale sturing van de voedselvoorziening in 1943.

Samenvatting

  • Kwanteit: Het document toont een aanzienlijke activiteit met in totaal 850 inkomende wagens in één maand. De dominantie van aardappelen (351 wagens) en groenten (256 wagens) onderstreept de rol van de Centrale Markt als de 'buik van Amsterdam'.
  • Logistieke Balans: Er is een opvallend verschil tussen aankomst (850 wagens) en vertrek (146 wagens). Dit duidt erop dat het merendeel van de producten in de stad werd geconsumeerd. Het vertrek bestond grotendeels uit 'emballage' (lege fust/kisten) en 'mest', wat wijst op een gesloten logistieke cirkel waarbij afvalproducten teruggingen naar het land.
  • Organisaties: De V.B.N.A. (Vereniging van Bureau's voor de Nederlandsche Aardappelhandel) verschijnt als de grootste speler, wat past bij de centrale sturing van de voedselvoorziening in 1943.
  • Ongebruikelijke posten: De vermelding van 'beenen' (beenderen) en 'gresbuizen' (rioolbuizen) op een marktlijst duidt erop dat de Centrale Markt in oorlogstijd breder werd ingezet voor de stedelijke distributie van diverse schaarse goederen.

Historische Context

Dit register stamt uit een kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog. In 1943 was de voedseldistributie in Nederland volledig onderworpen aan het systeem van de Rijksbureaus. De Centrale Markt te Amsterdam (geopend in 1934) fungeerde als het centrale punt waar de aanvoer vanuit de omliggende tuinbouwgebieden (zoals het Westland en de kop van Noord-Holland) werd gecontroleerd en verdeeld. De aanwezigheid van namen als 'Italiaander' bij de geadresseerden is wrang en historisch significant, aangezien Joodse handelaren in deze periode reeds grotendeels uit het openbare economische leven waren verdreven of gedeporteerd; hun namen in de administratie kunnen wijzen op "Ariseringen" van hun bedrijven of nog lopende afwikkelingen.

Genoemde Personen 5

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Veen A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Erwten A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Komkommer A.G.F. (Groenten): Kool A.G.F. (Groenten): Uien Huishoudelijk: Brandstof Huishoudelijk: Cokes Huishoudelijk: Kolen Olie & Techniek: Olie Olie & Techniek: Staal Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

De **V.B.N.A.** (Vereniging van Bureau's voor de Nederlandsche Aardappelhandel) verschijnt als de grootste speler wat past bij de centrale sturing van de voedselvoorziening in 1943.

Kooplieden in dit dossier 34

A. Cuypstraat Waterlooplein f 13.303,30
A. Cuypstraat Waterlooplein *f*13.303,30
A. Cuypstraat f 13.303,30
A. Cuypstraat Waterlooplein $f 13.303,30$
A. Bloemmist Waterlooplein f 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein *f* 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein f 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein $f 1.282,47$
M. Reijnvaan Waterlooplein f 10.952,81
Brandstoff.m. Waterlooplein f 10.952,81
Brandstoff.m. Waterlooplein $f 10.952,81$
Brandstoff.m. Waterlooplein *f*10.952,81
A. Ontvangsten Waterlooplein f 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein *f* 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein f 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein $f 224,36$
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
T. Girorekening Waterlooplein 120.349 48
T. Girorekening Waterlooplein 65.941 88
P.A.S. Maandag Waterlooplein
C.J.J. Vergouw Waterlooplein f 5.037,44
Staanpl.verg. Waterlooplein $f 5.037,44$
Staanpl.verg. Waterlooplein f 5.037,44
Staanpl.verg. Waterlooplein *f* 5.037,44
T. Katestraat Waterlooplein " 6.383,50
T. Katestraat Waterlooplein " 6.383,50
Alle 34 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6