Ambtelijke brief/rapportage met kanttekening. 9 maart 1943 (met een latere aantekening van 17 maart 1943). Onbekend (ondertekend met onleesbaar paraaf, mogelijk een marktmeester of controleur). Nr. 76/2/1. No. 1943 24/2

Den heer Inspecteur v/h Marktwezen
Alhier.

De mededeeling in het schrijven van C. Oeges-Helder, dat op de markt Jan Evertsenstraat niet steeds alle visch afgeleverd wordt, is juist.
Den kooplieden kan toegestaan worden, dat zij een klein kwantum voor eigen gebruik in den wagen achterlaten. Het kan somwijlen voorkomen, dat twee of zoals wel een enkele keer voorkomt, drie kooplieden op één wagen de visch aanvoeren. Indien dan twee kooplieden het hun toegestane kwantum in den wagen achterlaten, lijkt dat voor een enkeling van het wachtende publiek een onredelijkheid.
Door mij werd medegemaakt dat op het achterhouden voor eigen gebruik van een paar vischjes, dus een hoeveelheid ver beneden het toegestane, aanmerking werd gemaakt. De mededeeling dat 16 pond zoetwatervisch werd verkocht moet indien het een volle toewijzing betrof op een onjuistheid berusten of wel de toewijzing was van geringer hoeveelheid.
De koopman welke deze aangelegenheid betrof is mij niet bekend.

[Paraaf/Handtekening]

A’dam, 9 Maart 1943

[Aantekening onderaan in ander handschrift:]
Mw. Oeges medegedeeld dat met haar klachten ernstig rekening zal worden gehouden. Haar verzocht voortaan direct te klagen. 17-3-’43 de Haer In dit document reageert een ambtenaar van de marktdienst op een klacht van een burger, mevrouw C. Oeges-Helder. De klacht betreft het feit dat niet alle vis die op de markt Jan Evertsenstraat aankomt, ook daadwerkelijk aan het publiek wordt verkocht.

De rapporteur bevestigt dat dit klopt, maar voert een legitieme reden aan: marktkooplieden hebben het recht een kleine hoeveelheid ("kwantum") voor eigen consumptie te behouden. Het probleem ontstaat volgens de schrijver door optische misleiding: wanneer meerdere kooplieden één wagen delen en elk hun eigen portie achterhouden, lijkt de totale achtergehouden hoeveelheid voor het wachtende publiek onredelijk groot. Ook wordt een specifiek punt over "16 pond zoetwatervisch" betwist of genuanceerd. De reactie onderaan toont aan dat de klacht is afgehandeld door mevrouw Oeges te vragen in het vervolg direct ter plaatse te klagen. Het document dateert uit maart 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van extreme schaarste en distributie van voedsel via bonkaarten. Vis was een schaars goed en de bevolking stond vaak urenlang in de rij.

De Jan Evertsenstraat in Amsterdam-West was (en is) een belangrijke handelslocatie. De spanning tussen het "wachtende publiek" en de kooplieden, die ervan verdacht werden goederen achter te houden voor eigen gebruik of de zwarte markt, was in 1943 aan de orde van de dag. De ambtelijke toon van de brief probeert de rust te bewaren en de regels te handhaven, terwijl de schaarste de onderlinge achterdocht in de maatschappij vergrootte. C. Oeges Marktwezen