Officieel politierapport / ambtelijk verslag.
Origineel
Officieel politierapport / ambtelijk verslag. 9 januari 1943. J.P.N. Boon (controleur). No. 77/3/1 M. 1943 14/1 [stempel/handgeschreven]
ni sir [handgeschreven]
R A P P O R T .
Op Donderdag 7 Januari 1943, werd mij controleur Boon, door H van Bladeren, huurder van pakhuis Hal 16-18 medegedeeld, dat er op Woensdag 6 Januari 1943, des namiddags een kist abrikozen van 10 kg ter waarde van ongeveer f 55 vanuit zijn pakhuis verdwenen was. Volgens verklaring van een van het personeel, had op Woensdag 6 Januari omstreeks 2 uur n.m. een persoon in dienst bij de hulp-brandweer bij hun getelefoneerd. Toen deze persoon het pakhuis verliet moest hij volgens verklaring van het meisje van Van Bladeren, genaamd A.M. Kelders, oud 17 jaar zijn opgemerkt, dat deze persoon iets onder zijn jas had verborgen. Bij onderzoek bleek mij rapporteur het volgende: De persoon zooals hij mij uitgeduid was, bleek te zijn de bij ons bekende hulpbrandwacht Postma. Aangezien Postma Donderdag een vrije dag had en bij onderzoek buiten de stad bleek te zijn, is hij op Vrijdag 8 Januari 1943, des voormiddags omstreeks 8.15 uur door mij staande gehouden en door mij nader gehoord. Desgevraagd gaf hij op genaamd te zijn;
WILLEM DIRK POSTMA,
geboren te Amsterdam, 19 Februari 1911, Chauffeur, tijdelijk hulp brandwacht, wonende Surinameplein 42/11 te Amsterdam. Hij verklaarde als volgt: "Op Woensdag 6 Januari 1943, omstreeks 2 uur n.m. heb ik bij van Bladeren getelefoneerd. Toen het gesprek afgelopen was heb ik het pakhuis van van Bladeren verlaten. Ik heb het pakhuis verlaten zooals ik er ingekomen ben, verder kan ik U niets mededeelen." Postma is na deze verklaring door mij voorloopig op kamer 117 gebracht en heb ik rapporteur met een rechercheur van het bureau van politie Admiraal de Ruyterweg ten huize van Postma een huiszoeking verricht, echter zonder resultaat. Daar er geen enkel bewijs is dat Postma zich aan diefstal heeft schuldig gemaakt is hij op vrije voeten gesteld.
Amsterdam 9 Januari 1943.
controleur,
[Handtekening: J.P.N. Boon]
J.P.N. Boon.
Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.
[Handgeschreven aantekeningen in rood/blauw potlood:]
Waarom ging Postma bij v. Bladeren telefoneeren?!
rap. nader bericht
28-1-43 Dit document is een verslag van een onderzoek naar een vermoedelijke diefstal op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Kernpunten van de inhoud:
1. De diefstal: Een kist abrikozen (10 kg) met een waarde van 55 gulden is verdwenen. De waarde van 55 gulden was in 1943 aanzienlijk, zeker gezien de voedselschaarste tijdens de bezetting.
2. De verdachte: Willem Dirk Postma, een chauffeur die tijdens de oorlog was aangesteld als 'tijdelijk hulpbrandwacht'. Dit was een veelvoorkomende rol voor mannen om aan de Arbeitseinsatz in Duitsland te ontkomen of om legaal op straat te mogen zijn tijdens de avondklok.
3. Het getuigenis: De 17-jarige A.M. Kelders meende iets onder de jas van Postma te zien nadat hij had getelefoneerd in het pakhuis.
4. Opsporing: Er is een huiszoeking verricht door de recherche van bureau Admiraal de Ruyterweg. Omdat er niets gevonden is, is de verdachte vrijgelaten.
5. Bureaucratie: De handgeschreven kanttekening onderaan ("Waarom ging Postma bij v. Bladeren telefoneeren?!") toont aan dat de superieur niet geheel tevreden was met de verklaring en opdracht gaf tot nader bericht op 28 januari 1943. Historische context (1943):
* Voedselvoorziening: Nederland was in 1943 volledig onderworpen aan distributie en rantsoenering. Luxe goederen zoals abrikozen waren schaars en zeer gewild op de zwarte markt.
* De Centrale Markt: De markt (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal en streng gecontroleerd punt voor de voedselverdeling in de stad. Diefstallen werden hier hoog opgenomen.
* Handhaving: Het rapport toont de samenwerking tussen de marktcontroleurs en de lokale politie (Bureau Admiraal de Ruyterweg).
* Hulpbrandweer: In de oorlogstijd werden veel burgers ingezet bij de luchtbescherming en hulpbrandweer. Dit gaf hen een zekere status en toegang tot locaties die voor anderen gesloten bleven, wat in dit geval leidde tot de verdenking van misbruik van die positie. A.M. Kelders J.P.N. Boon Politie