Ambtelijke brief/advies.
Origineel
Ambtelijke brief/advies. 10 september 1935. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen), Amsterdam. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. [Handgeschreven rechtsboven:] Mr. de Haer.
[Handgeschreven middenboven:] extra.
[Getypt rechtsboven:] P/Sch.
20/85/2 M.
1
[Rechts uitgelijnd:] 10 September 1935.
Verbod schoenreparatie
op Amsterdamsche markten.
[Rechts uitgelijnd:]
den heer Wethouder
voor de Levensmiddelen
A L H I E R
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 6 dezer om advies ontvangen stuk no.501 L.M.1935 heb ik de eer U te berichten, dat dezerzijds wel degelijk streng de hand wordt gehouden aan het door Burgemeester en Wethouders uitgevaardigde verbod van schoenreparatie op de markten. Door dit verbod worden een tiental marktkooplieden ernstig in hun bestaan getroffen en het is begrijpelijk, dat zij trachten zooveel mogelijk tegenmaatregelen te nemen. Voor zoo ver deze maatregelen strijden met de verbodsbepaling treed ik daartegen op. Nog de vorige week heb ik aan twee der vorenbedoelde kooplieden resp. voor één en voor twee weken het recht ontnomen, om op de Amsterdamsche markten een plaats te bezetten.
Aangezien de organisaties dezer kooplieden zich terzake tot U willen wenden, heb ik, op hun verzoek, de uitvoering der straffen voorloopig opgeschort.
Ik heb de eer U te adviseeren aan adressante te doen berichten, dat vanwege den dienst van het Marktwezen naar behooren tegen overtreding der voorschriften wordt gewaakt.
De Directeur, In deze brief rapporteert de Directeur van het Marktwezen aan de Amsterdamse Wethouder voor de Levensmiddelen over de handhaving van een verbod op schoenreparaties op de markt. Uit de tekst vallen enkele zaken op:
- Strenge handhaving versus menselijke maat: De directeur benadrukt dat hij het verbod streng handhaaft, maar erkent tegelijkertijd de sociale impact: ongeveer tien kooplieden worden "ernstig in hun bestaan getroffen".
- Strafmaatregelen: Er zijn reeds sancties opgelegd; twee kooplieden kregen een marktverbod van één tot twee weken opgelegd wegens overtreding.
- Opschorting: Onder druk van de beroepsorganisaties van de kooplieden heeft de directeur de straffen tijdelijk opgeschort, in afwachting van hun verzoek aan de wethouder. Dit duidt op een poldermodel-avant-la-lettre, waarbij ambtelijke strengheid botst met de economische realiteit van de kleine zelfstandige.
- Communicatie-advies: De directeur adviseert de wethouder om aan de klagende partij (de "adressante", mogelijk een gilde of een concurrerende groep schoenmakers) te laten weten dat er actief gecontroleerd wordt. Het document dateert uit 1935, midden in de Grote Depressie. In deze periode was er een grote werkloosheid en probeerde de overheid de markt te reguleren om oneerlijke concurrentie tegen te gaan.
Schoenmakers met een vaste winkelpand hadden te lijden onder de crisis en maakten waarschijnlijk bezwaar tegen "beunhazen" of goedkopere reparateurs op de markt die minder vaste lasten hadden. De Amsterdamse marktverordeningen werden in deze jaren vaker aangescherpt om de belangen van de gevestigde middenstand te beschermen. De handgeschreven naam "Mr. de Haer" verwijst waarschijnlijk naar Mr. J.M. de Haer, een hoge ambtenaar of secretaris binnen de Amsterdamse gemeentelijke administratie in die tijd.