Concept-brief (getypt met handgeschreven correcties). Circa maart 1944 (verwijst naar een brief van 17 maart 1944). C O N C E P T. vD/SV.

Onderwerp: schoenreparaties op de markten.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 Maart jl. no. 23/2 L.M. 1944 heb ik de eer U te berichten, dat inderdaad tegen enkele personen, die op de dagmarkten een plaats bezetten, door de Prijsbeheersching is opgetreden. Een afschrift van den brief van den Prijsbeheersching hieromtrent doe ik U in bijlage dezes toekomen. Ik heb omtrent de opgelegde straffen nog nader telefonisch inlichtingen ingewonnen, waarbij mij werd medegedeeld, dat de veroordeelingen zijn opgelegd wegens zwarten handel. Voor zoover ook reparaties [‘t’ verbeterd uit ‘f’] daaronder vielen, waren deze terug te brengen tot zwarten handel in rubberzolen en [doorgestreept: rubber]hakken en andere fournituren. Onder de veroordeelden vielen zoowel degenen, die dergelijke fournituren op de schoenen zetten als degenen, die ze zonder meer verkochten.

Ten aanzien van het tweede gedeelte van Uw brief moge ik U mededeelen, dat het mij inderdaad bekend is, dat op de markten reparatiewerkzaamheden - niet alleen van schoenen, maar ook van andere artikelen - plaatsvinden. Een en ander [doorgestreept: is] geschiedt - met een korte onderbreking in het jaar 1935 voor wat de schoenen betreft [tussenvoegsel: sedert vele jaren;] het betreft een historisch gegroeide toestand. Te Uwer informatie diene verder het volgende.

Op voorstel van de Commissaris voor schoeisel, onderdeel van den destijds bestaanden Levensmiddelenraad, werd bij Besluit van den Burgemeester en Wethouders d.d. 15 Maart 1935 no. 905 L.M. 1934 bepaald, den Wethouder voor de Levensmiddelen uit te noodigen den D.M. op te dragen er voor te zorgen, dat op de markten geen schoenreparaties, hetzij door middel van het * Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands met de destijds geldende spelling (bijv. medegedeeld, zoo, zwarten handel).
* Correcties: Het document bevat cruciale handgeschreven wijzigingen. De term "rubberhakken" is ingekort naar "hakken", waarschijnlijk omdat de zwarte handel ook lederen hakken betrof. De toevoeging "sedert vele jaren" dient om te benadrukken dat markt-reparaties een oud gebruik zijn en niet slechts een uitwas van de oorlogstijd.
* Handhaving: Het document illustreert de rol van de 'Prijsbeheersching' tijdens de bezetting. Deze instantie controleerde streng op prijzen en illegale handel in schaarse goederen zoals rubber.
* Referenties: Er wordt verwezen naar een besluit uit 1935, wat duidt op een langdurige juridische discussie over wat wel en niet op de markt verkocht of gerepareerd mag worden. Dit document stamt uit het voorjaar van 1944, een periode van extreme schaarste in het bezette Nederland. Grondstoffen zoals rubber en leer waren schaars en strikt gerantsoeneerd. Schoenreparaties op de markt werden door de autoriteiten (en de bezetter) met argusogen bekeken, omdat zij een ideale dekmantel vormden voor de zwarte handel in fournituren buiten het distributiesysteem om. De brief toont de spanning tussen 'historisch gegroeide' marktvrijheden en de strikte economische ordening onder de Duitse bezetting. De vermelding van de "Levensmiddelenraad" en de "Commissaris voor schoeisel" verwijst naar de distributie-organen die de schaarse goederen moesten beheren.