Officieel schrijven / Besluit (afschrift of doorslag).
Origineel
Officieel schrijven / Besluit (afschrift of doorslag). 4 mei 1944. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen van Amsterdam, (getekend) J.L. Strak. [Stempel/Kenmerk linksboven:]
№ 20/21/y M.1944 6/5
[Typschrift:]
L.M. 23/2 '44
4 Mei 1944.
reparatie van schoenen.
Naar aanleiding van Uw schrijven van 9 Maart j.l. deel ik U mede, dat het op de markten repareeren van schoenen, waaronder ook verstaan wordt het aanbrengen van kleine herstellingen of beslag, verboden is.
Dientengevolge kan aan Uw verzoek om dergelijke reparaties op de markten te mogen verrichten, niet worden voldaan.
vM
De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,
(get.) J. L. Strak
den heer H.v.Stiphout,
Alb.Cuypstraat 188 II,
_ A _ L _ H _ I _ E _ R _ (Z).
[Handgeschreven aantekeningen:]
* Linkermarge: Een rood vraagteken.
* Rechtsboven (door de datum heen): Onleesbare paraaf/krabbel, "Markten 7º" en "doss".
* Rechtsonder (in rood potlood/inkt): "Stiphout", "t.w.p." (?), "10-5-44" met paraaf.
* Rechtsonder (in blauwe inkt): "opvragen aan Afd. L.M.", "Van S. is geen schrijven" en een gestileerde letter "D". Dit document is een formele afwijzing van een verzoek van een burger (H.v. Stiphout) om een schoenmakersbedrijf uit te oefenen op de Amsterdamse markten. De brief is gedateerd 4 mei 1944, midden in de Duitse bezetting van Nederland.
Kernpunten:
1. Verbod: Het besluit is onverbiddelijk: schoenreparatie op markten is verboden. Zelfs kleine handelingen zoals het aanbrengen van beslag (ijzerwerk onder de zool of hak) vallen onder dit verbod.
2. Bureaucratie: De brief is ondertekend door J.L. Strak, een beruchte NSB-wethouder in Amsterdam tijdens de oorlog. Het feit dat de wethouder voor 'Levensmiddelen en Wasinrichtingen' over schoenreparatie gaat, weerspiegelt de vergaande controle van de overheid op alle ambachten en schaarse middelen tijdens de oorlogsjaren.
3. Administratieve verwerking: De handgeschreven noten onderaan suggereren dat er na de verzending (of bij de dossiervorming) nog gezocht is naar de oorspronkelijke brief van Stiphout van 9 maart ("Van S. is geen schrijven"), maar dat deze mogelijk niet direct gevonden kon worden in de administratie van Afdeling Levensmiddelen (Afd. L.M.). De Albert Cuypstraat, waar de geadresseerde woonde, was (en is) de locatie van de belangrijkste dagmarkt van Amsterdam. Het is logisch dat een bewoner van deze straat probeerde daar zijn brood te verdienen.
Tijdens de bezetting was er een enorme schaarste aan leer en schoenen. Reparaties waren essentieel omdat nieuwe schoenen alleen op de bon verkrijgbaar waren. De bezetter en het collaborerende stadsbestuur probeerden de economie strak te reguleren, onder meer om zwarthandel te voorkomen en belastinginkomsten te garanderen. Ambulante handel en diensten op markten werden daarom aan banden gelegd of aan strikte vergunningen onderworpen. Het verbod in deze brief past in dat beleid van totale controle over de lokale economie.