Inspectierapport / proces-verbaal van prijscontrole. 5 oktober 1944. Contrôle:
Lak en Bekking

5 Oct: 1944

Rapport
Hr: Inspecteur.

Heden door ons gecontroleerd
de winkeliers G.J. Abbes. Bosch en
Lommerdweg 243.
H.J. Geilwijk Kruisbergenstr: 25.
(accoord bevonden)

Uit laten verkoopen waarbij
tevens een ernstige waarschuwing aan
Pieter Johannes Serno.
Ovenbouwer - Metselaar geb: 31/12/1912.
Rozenstraat 70. I
Deze stond met appelen en peren
tegen f 1,40 per kilo.
Deze zijn door ons tegen normale
prijs verkocht.

[Links onderin, later toegevoegd in ander handschrift:]
Serno
13-10-44
de Heer

[Rechts onderin, handtekeningen:]
J. J. M. Bekking
[Onleesbare handtekening, vermoedelijk Lak] Dit document is een rapportage van een prijscontrole uitgevoerd tijdens de Duitse bezetting. Twee controleurs (Lak en Bekking), waarschijnlijk werkzaam voor de Prijsbeheersing of de Economische Controledienst (ECD), doen verslag aan hun inspecteur.

De inspectie had twee resultaten:
1. De reguliere winkeliers Abbes en Geilwijk hadden hun zaken op orde ("accoord bevonden").
2. Er werd een overtreding geconstateerd bij Pieter Johannes Serno, een ovenbouwer die blijkbaar clandestien of als straathandelaar fruit verkocht. Hij vroeg f 1,40 per kilo voor appels en peren, wat op dat moment als een woekerprijs werd beschouwd.

De sanctie was tweeledig: een ernstige officiële waarschuwing en een "gedwongen verkoop". Dit betekende dat de controleurs Serno dwongen zijn voorraad direct op straat te verkopen aan het publiek tegen de officieel vastgestelde ("normale") prijs, waardoor hij zijn beoogde winst misliep. Het document dateert van 5 oktober 1944, de beginperiode van de beruchte Hongerwinter in het bezette westen van Nederland. Voedsel was extreem schaars en de zwarte handel tierde welig. De autoriteiten probeerden door middel van dergelijke controles de inflatie te bedwingen en te voorkomen dat schaarse goederen onbetaalbaar werden voor de gewone burger.

De genoemde locaties (Bosch en Lommer en de Jordaan) waren wijken waar de voedselschaarste hard toesloeg. Dat een ovenbouwer/metselaar fruit verkoopt, illustreert hoe burgers uit alle beroepsgroepen probeerden te overleven of bij te verdienen door middel van handel in schaarse levensmiddelen. De gedwongen verkoop ter plaatse was een effectief en zichtbaar instrument voor de controleurs om direct in te grijpen in de illegale markt. Controleurs Lak en Bekking; winkeliers G.J. Abbes en H.J. Geilwijk; Pieter Johannes Serno (overtreder).