Handgeschreven ambtelijk rapport van prijscontroleurs.
Origineel
Handgeschreven ambtelijk rapport van prijscontroleurs. Hr: Inspecteur
Rapport
Door ons is op Zaterdag 1 Oct: j.l:
op de hoek van de Borgerstr: en Kinkerstr:
geconstateerd dat aldaar een persoon genaamd
Jan Gijzen meloenen en druiven stond te
verkoopen tegen f 1 en f 3 - per kG. Dit is
door ons tegen normale prijs uitverkocht
Tevens op de hoek van de
Kanaalstraat en J:P: Heijestraat door
ons aangetroffen Arnold. Tonko. Keijzer
die aldaar appelen (val) verkocht tegen f 1-
per Kilo. Ook deze zijn verkocht onder ons
toezicht voor 19 cent per kG.
Bovengenoemde personen zijn
ernstig gewaarschuwd bij eventueele weder
aantreffing.
[Links bovenin, later toegevoegd in ander handschrift:]
Gezien
3-10-44
[Onleesbare paraaf]
[Rechts onderin:]
1/10/’44
J.J.M. Bekkers [?]
[Handtekening]
E.L.J. LAK. Dit document is een verslag van twee opsporingsambtenaren die belast waren met de prijsbeheersing in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting.
Kernpunten uit het rapport:
* Directe interventie: In plaats van alleen een proces-verbaal op te maken, dwongen de controleurs de handelaren om hun waar direct op straat te verkopen tegen de officieel vastgestelde prijzen ("tegen normale prijs uitverkocht"). Dit was een methode om de zwarte handel direct te bestraffen en de schaarse goederen bij de gewone burger terecht te laten komen.
* Prijsverschillen: Het prijsverschil is enorm. Valappelen (gevallen fruit, vaak van mindere kwaliteit) werden aangeboden voor 1 gulden per kilo, terwijl de officiële prijs slechts 19 cent was. Dit illustreert de enorme inflatie en de wanhoop op de voedselmarkt in de herfst van 1944.
* Geografie: De genoemde locaties (Borgerstraat, Kinkerstraat, Kanaalstraat, J.P. Heijestraat) liggen allemaal in de Kinkerbuurt. Dit was en is een levendig handelsgebied in Amsterdam-West. Het rapport is gedateerd op 1 oktober 1944. Dit is een cruciaal moment in de Nederlandse geschiedenis:
* De Hongerwinter: De bevrijding van het zuiden van Nederland was in volle gang, maar het westen bleef bezet. Na de Spoorwegstaking (september 1944) stagneerde de voedseltoevoer naar de grote steden volledig. Dit document markeert het begin van de "Hongerwinter".
* Zwarte Handel: Door de extreme schaarste bloeide de zwarte handel op. De "Dienst voor de Prijsbeheersing" probeerde met patrouilles op straat te voorkomen dat handelaren misbruik maakten van de honger van de bevolking door woekerprijzen te vragen.
* Chronologie: Hoewel de tekst spreekt over "Zaterdag 1 Oct", was 1 oktober 1944 in werkelijkheid een zondag. Het is waarschijnlijk dat de inspecteur zich in de datum heeft vergist en zaterdag 30 september bedoelde, of dat de verkoop op zondag plaatsvond en hij de verkeerde dagnaam noteerde.