Officieel rapport (typoscript op papier).
Origineel
Officieel rapport (typoscript op papier). R A P P O R T.
In opdracht van den Heer Inspecteur van het Marktwezen, heb ik, controleur Boon, op 6 Juni 1944, controle gehouden bij den ver-koop van visch op de dagmarkt de Noorder Markt.
De volgende kleinhandelaren zijn door mij op het gewicht gecontroleerd en in orde bevonden.(door z.g. turfen.)
| J. Bosbaan | A. van Schaik. | H. Starreveld. |
| D. van Schaik. | P. de Ruyter. | G.C. Borgman. |
| J. Dombroek. | C. Dijts-Hartman. | J. Schouten. |
| H. Tervoort Sr. | Tj. Ijtsma. | Joh. Jansen. |
| H.J. Hengeveld. | P.J.J. Buys. | Y. Goedhard Jr. |
| Y. Goedhard Sr. | H.B. Donker van Beeren. | |
| C. Koning (Kar) | C. Bos. | |
| L. Jansen. |
Den Heer Inspecteur
van het Marktwezen.
Amsterdam 8 Juni 1944.
controleur,
[Signatuur: J.P.N. Boon]
J.P.N. Boon.
[Handgeschreven in rechter benedenhoek:]
doss conf
9-6-44
det Dit document is een administratief rapport van de Amsterdamse marktinspectie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een routinecontrole op de correctheid van gewichten bij visverkopers op de Noorder Markt.
Kernpunten:
* Methodiek: Er wordt melding gemaakt van "z.g. turfen". In deze context verwijst dit waarschijnlijk naar een steekproefsgewijze controle of het turven van gewogen porties om te zien of deze consistent overeenkomen met de betaalde prijs.
* Naleving: Alle twintig genoemde handelaren (waaronder bekende marktfamilies zoals Goedhard en Van Schaik) werden "in orde bevonden". Dit suggereert dat er op deze dag geen sprake was van fraude met gewichten onder de gecontroleerde visboeren.
* Bureaucreatie: Het document toont de gelaagdheid van de gemeentelijke hiërarchie (controleur rapporteert aan inspecteur) en de administratieve afhandeling (gezien de paraaf "doss conf" — dossier geconfereerd — en datum van archivering op 9 juni). Het document is historisch saillant vanwege de datum van de inspectie: 6 juni 1944, wereldwijd bekend als D-Day (de geallieerde landing in Normandië). Terwijl de bevrijding van West-Europa op die dag begon, ging het dagelijks leven en de ambtelijke controle in het bezette Amsterdam schijnbaar onverstoord door.
Tijdens de bezettingsjaren was de controle op markten extra streng. Vanwege voedselschaarste en distributieregels hield het Marktwezen nauwlettend toezicht om zwarte handel, prijsopdrijving en knoeien met gewichten tegen te gaan. De Noorder Markt was (en is) een centraal punt voor de Amsterdamse voedselvoorziening, zeker voor de bevolking van de Jordaan. Het document getuigt van de 'banaliteit' van het ambtelijk apparaat dat tot in de kleinste details bleef functioneren onder de Duitse bezetting.