Bestelbon (distributiebon) voor groenten. [Linker kolom]

XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 031909

GEZINSKAART No. ..........................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ...........................................

Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ............................................

[Rechter kolom]

............ pond roode kool
............ ,, savoye kool
............ ,, uien
............ ,, wortelen
............ ,, koolrapen
............ ,, bieten (rauw)
............ ,, zuurkool

Totaal ............ pond à 3 cent per kg = f................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening) Dit document is een officiële bestelbon voor groenten, uitgegeven door een Nederlandse gemeente tijdens een periode van schaarste. De bon fungeert als een controlemiddel binnen het distributiestelsel.

• Functionaliteit: De bon moest samen met een strook van de 'gezinskaart' worden ingeleverd om aanspraak te kunnen maken op de genoemde groenten. Er is een strikte tijdslimiet: de bon is pas geldig in de week ná de bestelling.
• Inhoud: De lijst bevat typische "wintergroenten" die goed bewaard kunnen worden: rode kool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool.
• Economie: De prijs is vastgesteld op 3 cent per kilogram. Dit wijst op een gereguleerde maximumprijs om woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan en basisvoedsel betaalbaar te houden voor de bevolking.
• Administratie: De bon bevat ruimte voor een gezinskaartnummer, de afhaalplaats, de datum van bestelling en een handtekening voor ontvangst van het bedrag door de distributeur. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstonden al snel tekorten aan bijna alle levensmiddelen en goederen. Om een eerlijke verdeling te garanderen, voerde de overheid het distributiestelsel in. Inwoners kregen distributiestamkaarten en gezinskaarten waarmee ze bonnen konden verkrijgen voor voedsel, textiel en brandstof.

De "Gemeentelijke Distributie van Groenten" was verantwoordelijk voor de lokale uitvoering van dit beleid. Naarmate de oorlog vorderde, werd de lijst met beschikbare groenten korter en de rantsoenen kleiner. Het feit dat hier nog een ruime keuze aan koolsoorten en wortelgewassen wordt aangeboden, suggereert dat dit een bon is uit de eerste helft van de oorlog of voor de beruchte Hongerwinter van 1944-1945, toen de voedselvoorziening in West-Nederland vrijwel volledig instortte.