Distributiebon (bestelbon) voor groenten. Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon № 080896

GEZINSKAART No. ............................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen afgifte van dezen bon en van de desbetreffende strook der gezinskaart. De groenten kunnen op de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald aan distributieplaats ............................................................ .

Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ............................................................

(Rechterkolom:)
.......... pond roode kool
.......... „ savoye kool
.......... „ uien
.......... „ wortelen
.......... „ koolrapen
.......... „ bieten (rauw)
.......... „ zuurkool

Totaal .......... pond à 3 cent per kg = f ....................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening) [Inktvlek] Dit document is een officieel bestelformulier voor de distributie van groenten op gemeentelijk niveau. Het maakt deel uit van een rantsoeneringssysteem, waarbij burgers alleen goederen konden verkrijgen op vertoon van een 'gezinskaart' en bijbehorende bonnen.

Enkele opvallende kenmerken:
* Producten: De lijst bevat uitsluitend houdbare wintergroenten (kolen, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool), wat duidt op een periode van schaarste waarin verse importvruchten of zomergroenten niet beschikbaar waren.
* Procedure: De bon benadrukt een strikte administratieve procedure. Men moest de week vooraf bestellen, en de bon was alleen geldig in combinatie met een strook van de gezinskaart.
* Prijs: Er wordt een prijs vermeld van "3 cent per kg". Dit is naar moderne maatstaven extreem laag, maar was ook voor die tijd een gereguleerde, lage prijs om de basisbehoeften betaalbaar te houden.
* Spelling: De spelling (bijv. 'roode', 'dezen', 'handteekening') is conform de spelling-Marchant, die in Nederland officieel was tussen 1934 en 1947. Dit document stamt zeer waarschijnlijk uit de periode van de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) in Nederland. Tijdens de bezetting werd vrijwel direct een distributiestelsel ingevoerd om de schaarse middelen zo eerlijk mogelijk over de bevolking te verdelen en zwarte handel tegen te gaan.

Omdat de Duitse bezetter veel voedsel vorderde voor eigen gebruik en de import stil kwam te liggen, waren Nederlanders aangewezen op lokaal verbouwde producten zoals de groenten die op deze bon vermeld staan. De "Gemeentelijke Distributie van Groenten" wijst op een lokale uitvoering van het landelijke distributiebeleid. De strenge waarschuwing dat "zoek geraakte bonnen niet worden vergoed" onderstreept de existentiële waarde die dergelijke papieren in die tijd hadden voor een huishouden.