Bestelbon voor groenten (distributiebon). [Links boven:]
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon № 080891

GEZINSKAART No. ...........................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ........................................................... .

Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ...........................................................

[Rechts:]
.................... pond roode kool
.................... ,, savoye kool
.................... ,, uien
.................... ,, wortelen
.................... ,, koolrapen
.................... ,, bieten (rauw)
.................... ,, zuurkool

Totaal .................... pond à 3 cent per kg = f....................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening) * Doel van het document: Deze bon fungeerde als een officieel bestelformulier binnen het distributiestelsel tijdens de schaarste in de oorlogsjaren. Het was bedoeld om de eerlijke verdeling van basisbehoeften zoals groenten te reguleren.
* Inhoud: De lijst met groenten (rodekool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool) is kenmerkend voor "wintergroenten" die goed bewaard konden worden en lokaal beschikbaar waren.
* Administratieve controle: Er wordt expliciet verwezen naar de 'Gezinskaart' en een bijbehorende strook, wat aangeeft dat er een dubbele controle was om fraude te voorkomen. De bon is slechts beperkt houdbaar (één week na bestelling).
* Opmerkelijke details:
* Het 'XXX' symbool linksboven is het wapen van Amsterdam, wat de herkomst van de bon bevestigt.
* De prijsstelling "3 cent per kg" wijst op de strikt gecontroleerde prijzen door de overheid om inflatie en zwarte handel tegen te gaan.
* Er is een inconsistentie in de eenheden (pond vs. kg), waarbij in die tijd vaak 1 pond gelijk werd gesteld aan 500 gram (0,5 kg). Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstond er al snel een tekort aan voedsel en andere goederen. Om te voorkomen dat alleen de rijken voedsel konden kopen, voerde de overheid het distributiestelsel in. Burgers kregen distributiestamkaarten en bonkaarten waarmee ze recht hadden op een bepaalde rantsoenhoeveelheid.

Groenten waren aanvankelijk relatief goed beschikbaar, maar naarmate de oorlog vorderde en de transportmogelijkheden verslechterden, werd ook de distributie hiervan strikter gereguleerd via gemeentelijke instanties. Dit specifieke document illustreert de bureaucratische kant van de overleving in oorlogstijd: elke aankoop moest worden vastgelegd, gecontroleerd en betaald volgens vastgestelde tarieven. De zwarte vlekken op het document (mogelijk vingerafdrukken of stempelinkt) getuigen van de fysieke afhandeling aan de distributieloketten.