Inspectierapport / Proces-verbaal van controle. 27 november 1943. Rapport.

Contrôle op aanvoer en verkoop van
versche visch in de Jan Evertsenstraat
op Zaterdag 27 november 1943.

Uitgewogen hoeveelheden:
P. Kwakman 100 Kg kabeljauw; accoord.
H. Lauwenschütz 103 Kg bot; accoord.

C. Jongewaard & } 177 Kg kabeljauw; niet accoord
B. v. Kampen } toewijzing 2 x 100 Kg.

Jongewaard & v. Kampen hadden toewijzingen
bij elkaar gedaan; konden niet apart worden
verkocht; beweerden ieder één kabeljauw
(vooraf) voor eigen gebruik te hebben genomen.
De zwaarste kabeljauw van hun aangevoerde
toewijzing woog 5 Kg 3 ons.

[Handtekening: Smit?] 27/11 '43 Het document is een zakelijk verslag van een controleur die toezicht houdt op de distributie van schaarse goederen (vis) tijdens de Tweede Wereldoorlog.

• Kwantiatieve controle: De controleur stelt vast dat twee handelaren (Kwakman en Lauwenschütz) zich aan hun toegewezen hoeveelheden houden. Bij de handelaren Jongewaard en Van Kampen is er echter sprake van een tekort: zij hebben gezamenlijk 177 kg kabeljauw, terwijl hun officiële toewijzing 200 kg (2 x 100 kg) bedroeg.
• Verweer: De betrokkenen voeren aan dat het verschil (23 kg) deels te verklaren is doordat zij elk één vis voor eigen consumptie hebben achtergehouden voordat de verkoop begon.

• Detail: De controleur noteert specifiek het gewicht van de zwaarste vis (5,3 kg) om de bewering over het "eigen gebruik" te kunnen toetsen of te documenteren. Dit document stamt uit november 1943, een periode waarin Nederland gebukt ging onder de Duitse bezetting en de daarmee gepaard gaande voedselschaarste.

• Distributiesysteem: De handel in nagenoeg alle levensmiddelen, inclusief vis, was strikt gereguleerd via een toewijzingssysteem. Handelaren kregen een vastgestelde hoeveelheid die zij moesten verkopen tegen vastgestelde prijzen om zwarte handel te voorkomen.

• Crisis Controle Dienst (CCD): Dergelijke rapporten werden vaak opgesteld door ambtenaren van de CCD of lokale marktmeesters. Zij zagen erop toe dat er geen voedsel aan de officiële distributieketen werd onttrokken.
• Locatie: De Jan Evertsenstraat was (en is) een belangrijke winkelstraat in Amsterdam-West. Tijdens de oorlog was hier een levendige handel, maar ook strikte surveillance.
• Terminologie: Het gebruik van "ons" (100 gram) en de verouderde spelling ("versche visch") is typerend voor de administratieve taal van die tijd. De vermelding "niet accoord" kon voor de handelaren leiden tot boetes of het intrekken van hun vergunning.