Bestelbon voor de gemeentelijke distributie van groenten.
Origineel
Bestelbon voor de gemeentelijke distributie van groenten. XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
________
Bestelbon A № 007971
GEZINSKAART No. ................................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats .......................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling ................................................................
[Rechterkolom:]
.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool
____________
Totaal ............ pond à 3 cent per kg = f ......................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * Administratieve functie: Dit is een oningevuld formulier dat werd gebruikt om de distributie van schaarse levensmiddelen te reguleren. De koppeling aan de 'Gezinskaart' zorgde ervoor dat huishoudens niet meer konden claimen dan hun toegewezen rantsoen.
* Logistiek: De tekst benadrukt de strikte regels: afgifte alleen tegen inlevering van de juiste strook, afhalen op gezette uren en op een specifieke distributieplaats. De beperkte geldigheid (één week na bestelling) diende om de voorraadplanning te beheersen.
* Inhoud: Het assortiment groenten is beperkt tot robuuste soorten (kolen, uien, wortelen, knollen) die goed bewaard konden worden en in Nederland werden geteeld. Opvallend is de vermelding van 'pond' (500 gram) in combinatie met een prijs per kilogram (3 cent).
* Financieel: De regel "Bovenstaand bedrag door mij ontvangen" met ruimte voor een handtekening wijst erop dat deze bon tevens fungeerde als betalingsbewijs voor de distributeur of winkelier. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er een nijpend tekort aan voedsel en andere goederen. Om hongersnood te voorkomen en een eerlijke verdeling te garanderen, werd het distributiestelsel ingevoerd. Iedere burger had een distributiestamkaart en ontving periodiek vellen met bonnen (zoals deze bestelbon).
De drie kruisen (XXX) linksboven zijn het wapen van Amsterdam, wat aangeeft dat dit formulier specifiek werd gebruikt door de Amsterdamse Gemeentelijke Distributiedienst. De lage prijs van 3 cent per kilo suggereert dat het gaat om een vroege oorlogsperiode of een zwaar gesubsidieerd basisproduct, aangezien de prijzen op de zwarte markt later in de oorlog duizenden malen hoger zouden liggen. Dit type efemerisch drukwerk (gebruiksdrukwerk) is een belangrijk historisch bewijs van de dagelijkse bureaucratie en de overlevingsstrategieën van burgers in oorlogstijd. Gemeente Amsterdam