Bestelbon voor groenten (distributiebewijs). XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 020109

GEZINSKAART No. ...........................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ........................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ...........................................................

(Rechterkolom)

.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool

Totaal .......... pond à 3 cent per kg = f ......................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening) * Vormgeving: Een zakelijk, functioneel gedrukt formulier op goedkoop papier. De stippellijnen duiden op variabel in te vullen gegevens per huishouden.
* Inhoud: Het document fungeert als een officieel bestelformulier voor gerantsoeneerde groenten. Er is een duidelijke koppeling met de 'gezinskaart', het centrale document in het distributiestelsel.
* Producten: De lijst bevat uitsluitend houdbare wintergroenten (kolen, wortelen, knollen), wat typerend is voor de beperkte beschikbaarheid tijdens de oorlogsjaren.
* Prijsstelling: De vermelde prijs van "3 cent per kg" is opvallend laag en wijst op streng gereguleerde overheidsprijzen om basisbehoeften betaalbaar te houden voor de getroffenen.
* Administratie: De 'XXX' linksboven verwijst zeer waarschijnlijk naar de gemeente Amsterdam, die drie Andreaskruisen in het wapen voert. De serienummering wijst op een strakke administratieve controle om fraude te voorkomen. Dit document is een tastbaar overblijfsel van het distributiestelsel in Nederland tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de schaarste die ontstond door de oorlogsvoering en de export van goederen naar Duitsland, werd bijna elk voedingsmiddel "op de bon" gezet.

Burgers moesten hun bonnen inleveren bij aangewezen 'distributieplaatsen'. Het systeem was bedoeld om een eerlijke verdeling van de schaarse middelen te garanderen en woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan. De strikte voorwaarde dat de bon alleen geldig was in de week ná bestelling, illustreert de logistieke planning die nodig was om de beperkte voorraden over de bevolking te spreiden. Naarmate de oorlog vorderde, met name tijdens de Hongerwinter (1944-1945), werd het aanbod van dit soort groenten steeds schaarser en de distributie ervan steeds moeizamer. Gemeente Amsterdam