Getypt afschrift van een brief. 8 mei 1944. Mevrouw H.P.M. Licht-v.d. Poel, Willemsstraat 20 II, Amsterdam-Centrum. Den Heer Burgemeester te Amsterdam. [Centraal boven]
A F S C H R I F T

[Links boven]
Den Heer Burgemeester
te Amsterdam.

[Rechts boven]
No.436 L.M.1944 11/5
Amsterdam, 8-5-44

[Handgeschreven met blauw potlood door de eerste alinea’s heen]
466/81/1

[Aanhef]
Mijnheer,

[Tekst]
Op aanraden van de ambtenaren van kamer 50, Raadhuis, alhier, neem ik beleefd de vrijheid Uw aandacht te verzoeken voor het volgende.
Reeds 20 jaar ben ik als koopmanvrouw in visch gevestigd, terwijl mijn man een patroon had.
In 1942 is door de Dienst van het Marktwezen een gemeentelijke vischverdeeling in het leven geroepen, waarbij men mij, omdat ik vroeger merendeels gerookte visch en versche mosselen had verkocht, uitsluitend een toewijzing garnalen heeft verstrekt, alsmede mosselem. De toestand is momenteel zo, dat ik slechts ééns in de zoveel weken, vaak om de 2 of 3 maanden, 2 bakjes garnalen ontvang, waaraan ik f 6.- verdienen kan.
Mijn man is niet in staat om te werken en is voor alle arbeid in Duitsland en hier te lande afgekeurd.
Uit het bovenstaande ziet U, dat deze staat van zaken op de duur onhoudbaar is, daar wij practisch uitsluitend zijn aangewezen op het weekloon à f 10.- van onze 17-jarige jongen, die echter binnenkort in de Arbeidsdienst gaat.
Of schoon ik vroeger steeds, naast garnalen, gerookte visch en versche mosselen ook versche visch heb verkocht, heb ik er, ondanks herhaald pogen, nooit in mogen slagen in de Gem.Vischafslag een toewijzing hetzij in gerookte, hetzij in versche visch te verkrijgen.
Bij de huidige overvloed aan visch is door de Dienst vannhet Marktwezen overwogen, om aangedupeerden.-zooals ik- ook een toewijzing versche visch te verstrekken. Tot nu toe heb ik daar echter evenmin iets van gehoord.
In verband met dit alles, richt ik het beleefde verzoek tot U, te willen bevorderen, dat mij in de Gem.Vischafslag Amsterdam een toewijzing versche visch (Noordzeevisch en/of Zoetwatervisch)wordt verstrekt.
Gaarne bereid mijn aangelegenheid nader met bewijsmateriaal toe te lichten.

[Afsluiting]
Hoogachtend,
w.g. H.P,M.Licht-v.d.Poel.

[Onderaan links]
H.P.M.Licht-v.d.Poel
Willemsstraat 20 II
Amsterdam-Centrum. * Kernboodschap: De schrijfster, een ervaren visverkoopster uit de Jordaan, vraagt de burgemeester om hulp bij het verkrijgen van een vergunning (toewijzing) voor de handel in verse vis. Door de stringente distributieregels uit 1942 mag zij enkel garnalen en mosselen verkopen, wat haar nagenoeg geen inkomen oplevert.
* Argumentatie: Ze voert aan dat haar gezin in grote financiële nood verkeert. Haar man is afgekeurd voor werk en hun enige andere bron van inkomsten — het loon van hun 17-jarige zoon — zal wegvallen omdat hij binnenkort de verplichte Arbeidsdienst in moet.
* Stijl en Vorm: De brief is zeer formeel en beleefd ("neem ik beleefd de vrijheid", "aangedupeerden"). Het betreft een afschrift, wat suggereert dat het dossier door meerdere instanties is behandeld. Opvallend is de vermelding van een "huidige overvloed aan visch", wat contrasteert met het algemene beeld van voedselschaarste in 1944.
* Taalfouten in origineel: "koopmanvrouw" (overschreven), "mosselem" (typfout aan het eind van de derde alinea), "vannhet" (vijfde alinea), en "of schoon" (los geschreven). * Oorlogstijd: De brief is geschreven op 8 mei 1944, minder dan een maand voor D-Day, tijdens de Duitse bezetting. Nederland kampte met enorme schaarste en alles was strikt gereguleerd via de distributie.
* Economische regulering: De "Dienst van het Marktwezen" bepaalde wie wat mocht verkopen. Kleine zelfstandigen zoals deze mevrouw Licht-v.d. Poel werden vaak hard geraakt door deze centrale sturing.
* De Arbeidsdienst: De genoemde "Arbeidsdienst" verwijst naar de Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD), een organisatie waar jonge mannen gedurende zes maanden verplicht tewerkgesteld werden. Dit was vaak een voorbode voor de gedwongen tewerkstelling in Duitsland (Arbeitseinsatz).
* Sociaal-geografisch: Het adres Willemsstraat 20 II bevindt zich in de Jordaan, destijds een arme volksbuurt waar veel straathandelaren en kleine neringdoenden woonden die voor hun dagelijks brood volledig afhankelijk waren van de handel op markten en bij de visafslag.