Bestelbon voor groentendistributie. [Linkerbovenzijde]
x
x
x Gemeentelijke Distributie van Groenten

[Linkerzijde]
Bestelbon A № 032792

GEZINSKAART No. ........................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ........................................................
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ...........................................................

[Rechterzijde - lijst]
.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool

Totaal .......... pond à 3 cent per kg = f ............

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening)

[Stempels en handgeschreven tekst verticaal rechts]
M. 1944
10/1 10/1/1 46/ (handgeschreven)
№ 150 (stempel) * Functie: Dit document diende als officieel bewijs voor het bestellen van gerantsoeneerde groenten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het koppelt de bestelling aan een specifieke 'gezinskaart', het centrale identificatiemiddel voor de voedselvoorziening.
* Systeem: Er was sprake van een strikte procedure: men moest eerst bestellen, waarna de groenten in de daaropvolgende week afgehaald konden worden. De bon moest vergezeld gaan van een strook van de gezinskaart om fraude te voorkomen.
* Inhoud: De lijst toont typische wintergroenten die houdbaar waren of goed gedijden in het Nederlandse klimaat (koolsoorten, wortelen, bieten, zuurkool). Opvallend is de prijsnotatie: de hoeveelheid is in ponden (destijds 500 gram), maar de prijs wordt berekend per kilogram.
* Authenticiteitskenmerken: Het document bevat een uniek serienummer (032792) en administratieve stempels. De stempel "M. 1944" duidt waarschijnlijk op een specifieke distributieperiode in het jaar 1944. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstonden al snel tekorten aan basisbehoeften. Om een eerlijke verdeling te garanderen en zwarte handel tegen te gaan, werd een complex distributiesysteem ingevoerd onder leiding van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening.

De "Gemeentelijke Distributie van Groenten" was de lokale uitvoerende macht. Burgers kregen distributiestamkaarten en bonkaarten. Voor producten zoals groenten werden dergelijke bestelbonnen gebruikt om de logistiek te plannen: de overheid moest weten hoeveel voorraad er naar welk distributiepunt gestuurd moest worden.

Het jaartal op de bon, 1944, is significant. Dit was het jaar waarin de voedselsituatie in bezet Nederland kritiek begon te worden, uitmondend in de Hongerwinter van 1944-1945. Hoewel groenten zoals koolraap en zuurkool op dit formulier staan, waren deze in de praktijk vaak schaars of van slechte kwaliteit. Rijksbureau