Getypte ambtelijke brief/correspondentie. 27 juli 1944. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, zoals de Dienst van de Voedselvoorziening). Den Heer Directeur van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten, 2e Adelheidstraat 300, ’s-Gravenhage. [Handgeschreven in blauw potlood bovenaan:] Lijst

46b/105/2M. [tab] 27 Juli 1944 [tab] VB/SV.

toewijzing Mevr. [tab] Den Heer Directeur van het
Kruize-Uurveld. [tab] Bedrijfschap voor Visscherij-
[tab] producten,

[tab] 2e Adelheidstraat 300,

[tab] 's-G r a v e n h a g e.

[tab] Onder terugzending van het met Uw brief
d.d. 26 Juni jl. no. 14120/281 om advies ont-
vangen stuk bericht ik U het volgende.
[tab] Adressante heeft gedurende de oorlogs-
jaren geregeld vischcroquetten gemaakt, welke zij
verkochte aan winkeliers. Zij kocht daartoe bij
verschillende zaken vischpastei, geschikt voor
de bereiding der croquetten. Thans is deze visch-
pastei niet meer verkrijgbaar.
[tab] Mevrouw Kruize-Uurveld is gehuwd; haar
echtgenoot werkt in het buitenland; zij ont-
vangt geen uitkeeringen.
[tab] Deserzijds bestaat geen bezwaar, dat
adressante via de verdeeling alhier wordt voor-
zien van een toewijzing bliek of spiering boven
het aan de gemeente voor verdeeling onder de be-
volking toegewezen quantum ter bereiding van
croquetten, in dit geval ware door U een gros-
sier aan te wijzen, welke voor doorlevering aan
den afslag te Amsterdam ten behoeve van adres-
sante kan zorg dragen.

[tab] De Directeur, * Taalgebruik: Het document is opgesteld in formeel-ambtelijk Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. visscherij, vischcroquetten, quantum).
* Kern van de zaak: Mevrouw Kruize-Uurveld probeert in haar levensonderhoud te voorzien door de verkoop van zelfgemaakte viskroketten aan winkeliers. Omdat de benodigde vispastei niet meer leverbaar is door de oorlogsomstandigheden, verzoekt zij om een directe toewijzing van verse vis (bliek of spiering).
* Sociaal-economische details: Er wordt expliciet vermeld dat haar echtgenoot "in het buitenland werkt" en dat zij geen uitkering ontvangt. In de context van juli 1944 duidt dit vrijwel zeker op de Arbeitseinsatz (gedwongen tewerkstelling in Duitsland). De brief benadrukt haar gebrek aan inkomen om de noodzaak van de toewijzing te onderbouwen.
* Procedure: De lokale directeur adviseert positief aan het landelijke Bedrijfschap. Hij stelt voor dat het Bedrijfschap een grossier aanwijst die de vis kan leveren via de visafslag in Amsterdam. Dit document is een treffende illustratie van de gereguleerde economie en de schaarste in Nederland tijdens de laatste fase van de Duitse bezetting (juli 1944).

1. Distributie en Schaarste: Vrijwel alle voedselmiddelen waren op rantsoen. Voor kleinschalige ondernemers of zzp’ers avant-la-lettre, zoals deze mevrouw, was het verkrijgen van grondstoffen buiten de normale burger-rantsoenen een bureaucratisch proces waarbij toestemming van corporatistische organen zoals het 'Bedrijfschap' nodig was.
2. Bedrijfschappen: Onder de bezetting werden bedrijfschappen opgericht om de productie en distributie per sector centraal te beheersen. Dit document toont hoe diep de controle op de economie doordrong, tot op het niveau van individuele krokettenbakkers.
3. Persoonlijk leed: De vermelding van de echtgenoot in het buitenland en het ontbreken van uitkeringen schetst het beeld van de vele vrouwen die tijdens de oorlog alleen kwamen te staan en inventieve manieren moesten vinden om te overleven ("survivallen") in een tijd van toenemende armoede, vlak voor de beruchte Hongerwinter.