Gortmaker woonde (De heer)

Administratieve notitie (Bijblad) betreffende een restitutie-afhandeling.

* **Inhoud:** Het document betreft een intern advies om een bedrag van f 6,- (zes gulden) terug te betalen aan de heer Gortmaker voor de maand januari 1939. Hiervan wordt f 0,75 ingehouden als "entreegeld" (mogelijk administratiekosten of een vastrecht-deel van een abonnement), verdeeld over drie posten van f 0,25. * **Betaling:** De betrokkene krijgt een kwitantie van f 5,25 toegestuurd, die hij kan verzilveren bij de kassier van het hoofdkantoor aan de Prins Hendrikkade. * **Uitzondering:** In de postscriptum wordt expliciet vermeld dat de aanvraag niet geldt voor zijn "patroons-jaarkaart" (een specifiek type jaarabonnement voor werknemers of gesubsidieerde reizigers) met nummer 5772. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk handschrift uit het interbellum, gekenmerkt door het gebruik van afkortingen zoals "m.i." (mijns inziens) en de specifieke schrijfwijze van de 'f' voor Florijn (Gulden).

Getypte officiële brief.

Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer L. Gortmaker. De essentie van de brief is de toekenning van een restitutie (terugbetaling) van ƒ 5,25 (vijf gulden en vijfentwintig cent) aan betaalde entreegelden voor de Centrale Markt in Amsterdam voor het jaar 1939. De procedure voor uitbetaling wordt strikt omschreven: de heer Gortmaker moet een bijgevoegde kwitantie ondertekenen ("voor voldaan geteekend") en deze samen met de originele betalingsbewijzen inleveren bij de kassier op het kantoor van de directeur. Het taalgebruik is typisch voor de ambtelijke correspondentie van die tijd, met spellingen zoals "bygaande", "zyn" en "mynen".

Doorslag van een getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** Het betreft een officiële strafmaatregel tegen een visboer, de heer H. Rietveld. Hem wordt verweten dat hij toegewezen verse aal niet (volledig) heeft verkocht op de hem toegewezen marktlocatie (het Mosplein in Amsterdam-Noord). * **Sanctie:** Als gevolg van deze overtreding wordt hij voor vier beurten uitgesloten van de verdeling van zoetwatervis op de vismarkt. Dit was een zware sanctie, omdat het hem direct in zijn inkomsten trof. * **Wetsgrond:** De directeur beroept zich op de artikelen 7 en 11 van het *Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941*. * **Administratieve aantekening:** De handgeschreven opmerking "foutief" en de melding dat er geen brief aan alle betrokkenen is gezonden, suggereert een interne correctie of een procesfout in de verzending van deze kennisgevingen binnen het bureau van de Vischafslag.

Getypte brief (denunciatie/verklikking).

Deze brief is een klassiek voorbeeld van een anonieme verklikking tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De schrijver ("buurtbewoner West") klaagt over een specifieke persoon, de heer G.J. Nooy, woonachtig aan de Egidiusstraat 49-I in Amsterdam. De kern van de klacht is vermeende onrechtvaardigheid in de voedselvoorziening: terwijl de gewone bevolking te maken heeft met schaarste en rantsoenering, zou Nooy (die blijkbaar als grossier werkzaam is) grote hoeveelheden groenten en fruit (met name druiven) voor eigen gebruik achterhouden. Opvallend is het taalgebruik. De term "volksgenooten" was een specifiek nationaalsocialistisch eufemisme dat door de bezetter en collaborateurs werd gebruikt. Dit suggereert dat de schrijver ofwel sympathiseerde met de nieuwe orde, ofwel bewust de taal van de bezetter gebruikte om de autoriteiten tot actie te dwingen. De klacht over de "gemeenschap" die tekort wordt gedaan, sluit aan bij de retoriek van de "Volksgemeinschaft".

Getypte brief met handgeschreven archiefaantekeningen.

* **Doel:** De brief is een formele oproep aan de heer Koppenol om zich te melden bij een bedrijfschef voor een gesprek of administratieve afhandeling. * **Locatie:** De vermelding "Centrale Hal, No.H. 69" verwijst zeer waarschijnlijk naar de Centrale Markthallen in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat). De afkorting "HG" rechtsboven zou kunnen staan voor "Handels- en Marktwezen", de gemeentelijke dienst die de markten beheerde. * **Administratieve kenmerken:** De brief bevat diverse handgeschreven en getypte kenmerken (zoals "Wijk 19A" en diverse dossiernummers), wat duidt op een strakke bureaucratische organisatie. De doorgehaalde code suggereert een correctie in de archivering. * **Toon:** De toon is ambtelijk en dwingend, kenmerkend voor officiële correspondentie uit die periode.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Toon en taal:** De brief is opgesteld in een uiterst beleefde, formele stijl die typerend is voor de vroege 20e eeuw ("beleefd de vryheid", "WelEd. Heer"). De spelling hanteert nog de 'y' in plaats van 'ij' (vryheid, schryven, toewyzing). * **Kernboodschap:** Mevrouw Hieselaar probeert een verzoek in te dienen met betrekking tot de toewijzing van vis. Ze is door een andere instantie (mogelijk de distributiedienst) doorverwezen naar de Directeur van het Marktwezen en stuurt nu een afschrift van haar eerdere correspondentie door om haar zaak te bepleiten. * **Administratieve afhandeling:** De handgeschreven notities onthullen het proces achter de schermen. De verwijzing naar de "Com. v. Vischverdeeling" (Commissie voor Visverdeling) geeft aan welk specifiek orgaan over het verzoek ging. De krabbel "afwijzen" onderaan de brief laat weinig aan de verbeelding over: haar verzoek werd niet gehonoreerd.

Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek. De heer A.C. Seymonsbergen had op 10 juni 1942 schriftelijk verzocht om zijn voormalige staanplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam weer in gebruik te mogen nemen. De directeur wijst dit verzoek kort en zonder opgaaf van redenen af. * **Administratieve details:** "Wijk 14" verwijst naar de indeling van de marktsectoren of de administratieve wijk van de stad. De codes "25/23/2 M." en "VB/HB" zijn respectievelijk een archiefkenmerk en de initialen van de behandelend ambtenaar en de typist(e). * **Toon:** De toon is ambtelijk, kortaf en beslist, wat gebruikelijk was voor formele correspondentie in die periode, maar ook kan duiden op de rigide handhaving van regels tijdens de bezetting.

Officiële brief/kennisgeving van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het betreft een disciplinaire maatregel tegen de heer G.C. Borgman. Een eerdere toegangsontzegging tot de Centrale Vischmarkt van 14 dagen, opgelegd door de Directeur van het Marktwezen, wordt door de burgemeester verlengd naar 3 maanden. * **Reden:** De verlenging is het gevolg van "ernstig wangedrag". Hoewel de exacte aard van het wangedrag niet wordt vermeld, duidt de verdrievoudiging van de straf op een zware overtreding van de marktverordeningen of openbare orde. * **Vorm:** De vermelding "(get.)" voor de namen van Voûte en Van Buuren geeft aan dat dit een administratief afschrift is; de burgemeester heeft dit specifieke document niet zelf ondertekend, maar het is een getrouwe kopie van het genomen besluit.

Getypte brief (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging aan een marktkoopman, de heer J.F. Hillegers. Hij wordt gesommeerd om zijn toegewezen visvoorraad voortaan weer persoonlijk te verkopen op zijn vaste standplaats aan de Ten Katemarkt in Amsterdam. * **Kernboodschap:** De nadruk ligt op de term "persoonlijk". Dit duidt erop dat het de koopman blijkbaar was toegestaan (of dat hij het noodgedwongen deed) om de verkoop door anderen te laten doen, maar dat deze vrijstelling of praktijk per direct wordt beëindigd. * **Administratieve details:** De codes "27/18/1 M." en "Wijk 19 A" zijn interne dossiernummers van de Amsterdamse marktdienst. De handgeschreven tekst "ter Vischm." rechtsboven verwijst naar de Vischmarkt, de plek waar de visdistributie aan de handelaren plaatsvond.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie) met handgeschreven annotaties.

* **Inhoud:** De brief is een formele goedkeuring van een verzoek om tijdelijke ontheffing. De heer Blokker krijgt drie maanden uitstel van de plicht om zijn standplaats op de markt in de Jan Evertsenstraat te bezetten. De voorwaarde voor dit uitstel is dat de wekelijkse betaling van het marktgeld ononderbroken doorgaat. * **Vorm:** Het document is een doorslag van een getypte zakelijke brief. De handgeschreven aantekeningen zijn typisch voor een administratieve verwerking door een archivar of beambte. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en volgt de vooroorlogse spelling (bijv. "den Heer", "den tijd", "dienstdoenden").

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).

Dit document is een officiële beschikking van een gemeentelijke instantie (vermoedelijk de Dienst der Markten of een vergelijkbare afdeling onder de directie van de gemeente Amsterdam) gericht aan een marktkoopman, de heer W. Aal. De kern van de brief is de toestemming aan de heer Aal om zich op zijn marktplaats op het Mosplein te laten bijstaan door zijn zoon. De formulering is strikt bureaucratisch: de zoon mag hem "bijstaan", maar nadrukkelijk "niet vervangen". Dit onderscheid was essentieel voor de marktregulering; de vergunninghouder moest in principe zelf aanwezig zijn bij zijn handel. De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat de directie het recht behoudt om dit besluit op elk moment in te trekken.

# TRANSCRIPTIE [Hoofdtekst, linksboven] In de Lekstraat werd dienst gedaan door den Heer Bekkerings. [Aantekeningen/Marginalia, rechts] H. Bekkering rapport 7-7-44 de Boer

# TRANSCRIPTIE Mr. de Boer. (onderstreept)

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekening rechtsboven: *de Rijker* (?)]

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]