M. van Cleef

Zakelijke brief / Verzoekschrift.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van de firma M. van Cleef aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De schrijver geeft aan de huur van "pakhuis A No. 5" (100 gulden per maand) niet meer te kunnen betalen. Hij vraagt om ontheffing van dit contract per 1 april 1939 en verzoekt om een goedkopere "open plaats" van 30 gulden per maand. * **Toon:** Nederig en beleefd ("verzoek ik U beleefd"). De schrijver is openhartig over zijn financiële problemen en de schulden bij collega's, met als doel verdere schulden bij de gemeente te voorkomen. * **Taalgebruik:** Het document bevat enkele grammaticale onvolkomenheden en verouderde spellingen die typerend zijn voor die tijd of voor iemand met een praktische (niet-academische) achtergrond (bijv. "eener gesprek", "instaat", "colega's", "op nieuw", "mogelyk"). De afkorting "o.r." staat vermoedelijk voor "om reden" of "omdat".

Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief betreft de ontbinding van een huurovereenkomst voor een pakhuisruimte (sectie A 5) op de Centrale Markt in Amsterdam. De huur was pas een maand eerder (1 april 1939) ingegaan. * **Financiële details:** Er wordt aanspraak gemaakt op een openstaand bedrag van ƒ 41,93, bestaande uit ƒ 37,50 aan huur/dienstverlening en ƒ 4,43 aan reparatiekosten. De geadresseerde wordt verwezen naar de bedrijfschef voor een afbetalingsregeling, wat suggereert dat de huurder mogelijk in financiële moeilijkheden verkeerde. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare formele ambtelijke stijl, inclusief het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. *zyn*, *myn*, *bedryfschef*) en de genitiefvormen (*den Heer*, *den bedryfschef*).

Officiële brief/kennisgeving.

* **Kernboodschap:** De brief informeert de heer Van Cleef dat het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) heeft besloten zijn huurovereenkomst voor een pakhuisruimte (A 5) op de Centrale Markt te ontbinden. * **Financiële details:** Er staat een totaalbedrag open van 41,93 gulden. Dit is opgebouwd uit 37,50 gulden aan huur/dienstverlening en 4,43 gulden voor reparaties. * **Opmerkelijke tijdlijn:** De huurovereenkomst was pas ingegaan op 1 april 1939, maar wordt per 1 mei 1939 (de datum van de brief) al ontbonden. Dit wijst op een zeer kortstondige zakelijke relatie of een direct ingrijpen wegens wanbetaling of andere problemen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke ambtelijke spelling (zoals "zyn", "myn", "bedryfschef" en "jl.").

Zakelijke brief / Intern memorandum (getypt).

* **Inhoud:** De brief is een geleidebrief bij een huurcontract. De directeur van de dienst verzoekt de wethouder om bemiddeling bij de burgemeester voor de officiële ondertekening van een huurovereenkomst. Het betreft een pakhuisruimte (nr. A 5) op de Centrale Markt, gehuurd door een zekere M. van Cleef. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de formele ambtelijke stijl van de late jaren dertig. Opvallend is het consequente gebruik van de 'y' voor de 'ij'-klank (*bylage, my, dezerzyds*), wat in administratieve teksten uit die periode vaker voorkwam. De spelling is deels nog volgens de oude spelling-De Vries en Te Winkel (*onderteekening, retourneeren*). * **Bestuurlijke hiërarchie:** De route van het document volgt de formele weg: van de uitvoerende dienst (directeur) via de portefeuillehouder (wethouder) naar het hoofd van de gemeente (burgemeester) voor de uiteindelijke handtekening.

Zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief bij een officieel huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur wijst de huurder expliciet op twee belangrijke plichten: 1. **Onderhoud:** De huurder is verantwoordelijk voor kleine reparaties (zoals sloten en ruiten), gebaseerd op het toenmalige Burgerlijk Wetboek. 2. **Welstand:** Er mogen geen reclameborden of aankondigingen worden geplaatst zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van de directie. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare formele ambtenarentaal ("heb ik de eer U", "in bylage dezes", "reparatiën"). De spelling hanteert de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. "Burgerlyk", "schriftelyke"), wat typerend is voor bepaalde schrijfmachines of administratieve stijlen uit die periode. * **Vorm:** Het betreft een getypt document op briefpapier van de gemeente Amsterdam (Directie van het Marktwezen). De handgeschreven aantekening bovenin bevestigt de verzenddatum voor het archief.

Officieel schrijven / Kennisgeving van strafmaatregel.

* **Inhoud:** De brief is een officiële berisping en strafoplegging aan de heer J. Schoenmaker. Hij wordt ervan beschuldigd op 30 juli 1941 op de Amsterdamse Centrale Markt als groothandelaar ("grossier") te hebben gehandeld terwijl hij slechts een vergunning had als koper. Hij verkocht kersen aan een kleinhandelaar (M. van Cleef) zonder een toegewezen verkoopplaats te hebben. Tevens heeft hij de geldende prijsvoorschriften overtreden. * **Straf:** De sanctie is een toegangsverbod voor de Centrale Markt voor de duur van zeven dagen (5 t/m 11 augustus 1941). * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar de artikelen 12 en 35 (lid 1) van het 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands, typerend voor de vroege jaren '40. Opvallend is het gebruik van de 'y' in woorden als "prys" en "namelyk", wat destijds op bepaalde typemachines de weergave was voor de 'ij'.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

Het document is een officiële kennisgeving van een strafmaatregel opgelegd door de directie van de Centrale Markt. De ontvanger, de heer J. Schoenmaker, wordt ervan beschuldigd zijn bevoegdheden als 'kooper' te hebben overschreden door zich als 'grossier' (groothandelaar) te gedragen. Specifiek wordt hem verweten dat hij op 30 juli 1941 kersen heeft verkocht aan een kleinhandelaar (M. van Cleef) zonder dat hij daarvoor een aangewezen standplaats had. Hiermee overtrad hij het marktreglement (artikel 12) en de destijds geldende prijsvoorschriften. De opgelegde sanctie is een tijdelijk marktverbod van zeven dagen, van 5 tot en met 11 augustus 1941. Het taalgebruik is formeel en juridisch van aard. Opvallend is de spelling die consequent de 'y' gebruikt waar tegenwoordig 'ij' staat (bijv. *My, terwyl, prysvoorschriften, namelyk*), wat destijds nog veelvuldig voorkwam in ambtelijke stukken. ---

Proces-verbaal / Politierapport.

Het document is een ambtelijk rapport over een prijsvordering tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de zaak is een vermeende prijsopdrijving van 1 gulden bij de verkoop van 29 kilo rabarber. Van Cleef voert aan dat dit bedrag statiegeld voor een kist betrof, terwijl de koper (Kloot) dit ontkent. Opvallend is hoe een relatief klein economisch vergrijp direct gekoppeld wordt aan de identiteit en status van de verdachte. De rapporteur meldt expliciet dat Van Cleef Joods is en dat hij is ontslagen omdat de zaak van zijn broer onder beheer van een 'Verwalter' is gesteld. De ambtenaar gebruikt de overtreding als aanleiding om Van Cleef zijn legitimatiebewijs voor de markt af te nemen en adviseert hem de toegang tot de markt volledig te ontzeggen. Dit illustreert de nauwe samenwerking tussen economische controle-instanties en de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] Zie m.d. kaart [Linksboven, getypt:] vP/HG. 72/26/2 M. [Midden links, handgeschreven:] Verzonden 12/4-'40. [Rechtsmidden, getypt:] 12 April 1940. den Heer B. van Cleef, Vrolikstraat 94 hs, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 5 dezer bericht ik U, dat van de daarin vervatte klacht nota is ge- nomen. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE te blijven. Mij is bekend, dat van Cleef, die vele schulden heeft, inderdaad in slechte financiële omstandigheden verkeert, weshalve ik U voorstel zijn verzoek in te willigen. Daartoe worde bij Besluit van B en W. de met H. van Cleef [doorgehaald] gesloten huurovereenkomst inzake pakhuis afdeeling no A5 der CM m.i.v. 1 April a.s. ontbonden verklaard. 29/3 '39 app.

# DOCUMENT INFO * **Datum:** 3 februari 1942 * **Afzender:** S. v. Cleef, Nachtwachtstraat 16-I, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Waarschijnlijk de Marktmeester of de relevante wethouder van de Gemeente Amsterdam ("Mijnheer"). * **Kenmerk:** Stempel onderaan duidt op registratie op 5 februari 1942 (Nº 104/3/1 M. 1942 5/2). * **Onderwerp:** Verzoek om toewijzing van een alternatieve standp...

omstandigheden verkeert, weshalve ik U voorstel zijn verzoek in te willigen. Daartoe worde bij Besluit van Burgemeester en Wethouders de met M.van Cleef gesloten huurovereenkomst inzake pakhuisafdeeling No.A 5 der Centrale Markt met ingang van 1 April a.s. ontbonden verklaard. De Directeur,